Yaşam Kaynak: Euronews 19.10.2026 08:20

Deri sırtlı deniz kaplumbağaları hızla yok oluyor

Uzmanlar, mevcut ilerleme hızında okyanusların yüzde 30'unu koruma hedefine ulaşmanın 265 yıl sürebileceği uyarısında bulunuyor.
Deri sırtlı deniz kaplumbağaları hızla yok oluyor

Endüstriyel balıkçılık, dünya genelinde pek çok bölgede nüfusları hızla azalan deri sırtlı deniz kaplumbağaları için 'tehlike bölgeleri' oluşturdu.

Deri sırtlı deniz kaplumbağaları, gezegendeki en tehdit altındaki deniz omurgalıları arasında yer alıyor ve 2013'ten bu yana IUCN kırmızı listesinde hassas kategorisinde sınıflandırılıyor.

Türün göç rotası açısından hayati önem taşıyan Atlantik açık denizlerinde şu anda tam ya da yüksek düzeyde koruma altındaki hiçbir bölge bulunmuyor; bu da ticari balıkçılıkta kullanılan av araçlarının sürekli tehdidinden tamamen muaf hiçbir alan kalmadığı anlamına geliyor.

Ancak yeni bir rapora göre, Atlantik açık denizlerinde birbiriyle bağlantılı 'okyanus koruma alanları' ağının oluşturulması, sorunun çözümüne yardımcı olabilir.

Okyanuslarımızın korunmasında 'salyangoz hızıyla' ilerleme

Greenpeace International tarafından yayımlanan 'Well Connected' raporu, okyanus koruma alanlarının, deri sırtlı deniz kaplumbağalarının endüstriyel balıkçılık nedeniyle karşı karşıya kaldığı tehlike bölgelerinin yüzde 35'inden fazlasını koruyabileceğini ve türün ölüm riskini azaltabileceğini ortaya koyuyor.

Rapor, bugün (19 Ekim Pazartesi) Ermenistan'da başlayan önemli bir BM biyolojik çeşitlilik konferansı (CBD COP17) ile aynı zamana denk geliyor; burada, 2022'de belirlenen ve küresel ölçekte üzerinde uzlaşılan hedeflere yönelik ilerleme ilk kez resmen değerlendirilecek.

Buna, 2030'a kadar dünya okyanuslarının yüzde 30'unu koruma taahhüdü de dahil; bilim insanları bunun, okyanusa toparlanma şansı tanımak için gereken asgari seviye olduğunu söylüyor.

Ancak Greenpeace, ilerlemeyi 'salyangoz hızı' olarak nitelendirerek, hükümetlerin taahhütlerle hayata geçirilen adımlar arasındaki belirgin uçurumu acilen kapatması gerektiğini savunuyor.

Bu çağrı, raporun, mevcut hızla devam edilmesi halinde okyanusların yüzde 30'unun korunmasının 265 yıl alacağını ortaya koymasının ardından geldi.

Okyanus koruma alanları hassas durumdaki deri sırtlı kaplumbağalara nasıl yardımcı olabilir?

Greenpeace, Küresel Okyanus Antlaşması kapsamında tamamen korunan okyanus sığınakları haline getirilmesi gereken 17 bölge belirledi; bu adım, hem koruma altındaki toplam alanı kayda değer ölçüde artıracak hem de göç eden türlerin en büyük tehditlerle karşılaştığı noktaları kapsayacak.

Bu bölgeler, hâlihazırda var olan ve tam koruma statüsüne yükseltilmesi gereken deniz koruma alanlarını (DKA), hükümetler tarafından zaten değerlendirilen bazı sahaları ve Atlantik açık denizlerinin yüzde 31'inden fazlasını kapsayacak bir koruma ağı oluşturmak üzere önerilen yeni alanları içeriyor.

Greenpeace International'da okyanus kampanyacısı olan Lukas Meus, 'Birbiriyle bağlantılı, tamamen korunan okyanus sığınaklarından oluşan bir ağ, balinalar ve kaplumbağalar gibi olağanüstü göçmen türlerin yolculukları boyunca korunmasını, endüstriyel balıkçılık tarafından öldürülme ya da yük gemileri tarafından çarpılma tehdidinden uzak kalmasını sağlar' diyor.

'Bu, onların güven içinde göç etmelerini, beslenmelerini ve üremelerini sağlamanın tek yolu. Ermenistan'da bir araya gelen delegelerin, süreci yeniden rayına oturtacak cesur ve kapsamlı çözümler üzerinde uzlaşması gerekiyor.'