Pentagon, ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditlerinin ardından Almanya'dan 5 bin asker çekeceklerini açıkladı. Peki bu Almanya ve Avrupa için ne anlama geliyor?
Amerikalılar Almanya'da nasıl konuşlanmış durumda?
ABD ordusunun verilerine göre, 2025 yılı sonu itibarıyla Almanya'da 36 bin 400'den fazla ABD askeri bulunuyor. Almanya, Japonya'dan sonra ABD dışındaki en büyük ikinci ABD askerî üssü konumunda.
Bunun kökleri Soğuk Savaş'a dayanıyor: O dönemde genç Federal Almanya Cumhuriyeti'nin Doğu Bloku'ndan gelen tehditlere karşı savunulması gerekiyordu. Bugün de ABD üsleri Avrupa'yı olası Rus saldırganlığına karşı koruyor. Ayrıca bu üsler, dünyanın birçok çatışma bölgesinden uzakta bulunan ABD gibi bir ülke için stratejik öneme sahip.
Üsler ABD ordusu için ne anlam ifade ediyor?
ABD'nin Almanya'da, çoğu ülkenin güneybatısı ve güneyi olmak üzere birçok üssü bulunuyor. Askeri açıdan en önemlilerinden biri, Rheinland-Pfalz eyaletindeki Ramstein Hava Üssü. ABD için burası Avrupa ve Ortadoğu'ya yönelik merkezî hava transfer noktası konumunda.
Yurt dışındaki en büyük ABD askerî hastanesi Rheinland-Pfalz eyaletinin Landstuhl kasabasında bulunuyor. Yurt dışı operasyonlarında yaralanan ABD askerleri, hızlı ve kaliteli bir tedavi için ABD'ye kadar uzun yolu kat etmek zorunda kalmıyor. Bu arada Landstuhl artık tam anlamıyla ihtiyaçları karşılayamadığı için şu anda komşu kasaba Weilerbach'ta yaklaşık 1,6 milyar dolar maliyetle ABD dışındaki en büyük Amerikan askerî hastanesi inşa ediliyor.
Almanya'nın güneybatısındaki Ramstein'da bulunan ABD Hava Üssü'nden genel bir görünüm
ABD dışındaki en büyük Amerikan askerî tatbikat alanı Bavyera'daki Grafenwöhr yakınlarında yer alıyor. Stuttgart'ta ABD Silahlı Kuvvetleri'nin Avrupa Komutanlığı (EUCOM) ve Afrika Komutanlığı'nın (AFRICOM) karargâhları, Wiesbaden'de ise ABD Kara Kuvvetleri'nin Avrupa'daki merkezi bulunuyor.
Her ikisi de yine Rheinland-Pfalz eyaletinde yer alan Spangdahlem Hava Kuvvetleri Üssü'nde F-16 savaş uçakları, Büchel Hava Üssü'nde ise Avrupa'daki tahmini 100 adet ABD nükleer silahından bazıları konuşlanmış durumda.
Üsler etkilenen bölgeler için ne anlam taşıyor?
Güvenlik siyaseti açısı bir yana, bu üsler, Almanların istihdam edilmesi veya ABD Silahlı Kuvvetleri'nin tüketimi gibi faktörler sebebiyle bulundukları bölgeler için önemli bir ekonomik unsur. "ABD askerî varlığının ekonomik getirisi senede 2 milyar doların üzerinde" diyen, ABD üssünün yakınındaki Ramstein'ın belediye başkanı Ralf Hechler bu durumu çok net ifade ediyor. Buna maaşlar, kiralar ve yerel firmalara verilen siparişler dahil.
ABD askerleri selam duruyor
Yerel halk çekilme hamlesine nasıl tepki veriliyor?
ABD ordularının başkomutanı sıfatını taşıyan Donald Trump'ın askerlerini hızlı bir şekilde bir bölgeden başka bir yere kaydırabileceğini belirten Ramstein Belediye Başkanı, "Bunu ABD Kongresi olmadan kalıcı olarak yapıp yapamayacağından şüpheliyim. Ancak etkileri bizim için doğrudan hissedilebilir olur" diyor.
Ekonomik yönün yanı sıra konunun sosyal boyutu da var. ABD'liler, bölgede birçok kişiyle komşu ve çoğu zaman da dost. Ralf Hechler, yalnızca kendi bölgesinde "Yaklaşık 8 bin ABD'linin aileleriyle birlikte" yaşadığını ifade ediyor.
Kısmi geri çekilme Almanya'nın güvenliği için ne anlama gelir?
Bazı askerler geçici olarak geri çekilebilir. Tüm askerî üslerin kapatılması ise çok ciddi bir adım demek. Her ne kadar bunun güvenlik açısından doğrudan sonuçları olmasa da ABD'nin NATO müttefiklerine destek vaadinin hâlâ geçerli olup olmadığı ciddi bir biçimde tartışılır durumda.
NATO, Pentagon'un açıklaması sonrası, "Kararın detaylarını anlamak için ABD ile birlikte çalıştıklarını" duyurdu, "caydırıcılık ve savunma sağlama kapasitesine olan güvenlerini koruduklarını" vurguladı.
Alman hükümeti nasıl tepki veriyor?
Alman hükümeti, Donald Trump'ın önceki tehditlerinde ihtiyatlı açıklamalar yaptı. Almanya'nın önde gelen temsilcilerinden hiçbiri açıkça ateşe benzin dökmek veya kazanılacak pek bir şey olmayan kişisel bir tartışmaya girmek istemiyor. Yapılan açıklamalarda, Amerikan ordusu ile diyaloğun sorunsuz olduğu vurgulanıyor.
Başbakan Friedrich Merz, Perşembe günü Münster kentindeki bir askeri birliği ziyareti sırasında, Trump'a verdiği dolaylı yanıtta güçlü bir NATO için Atlantik ötesi ortaklığın önemini şu sözlerle vurguladı:
"Bu çalışmayı, karşılıklı yarar için ve derin Atlantik ötesi bağlılıkla omuz omuza yürütüyoruz."
Asker sayısının azaltılacağının açıklanması sonrası Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ise, ABD'nin Almanya ve Avrupa'dan asker çekmesinin "beklenen bir gelişme" olduğunu söyledi, "Avrupalılar olarak kendi güvenliğimiz için daha fazla sorumluluk almalıyız" diye konuştu.
Berlin-Washington ilişkileri açısından ne anlama geliyor?
Trump-Merz ilişkisinin ne kadar sağlam olduğu henüz net değil. Washington'daki ilk yüz yüze görüşmelerinden sonra Merz, iyi atmosferi övmüş ve Trump'ın atalarının Alman kökenli olmasına atıfta bularak bunun Amerika ve Almanya arasında "yakın iş birliği için çok iyi bir temel" olabileceğini söylemişti.
Mart ayında ise, Beyaz Saray'a konuk olduğu sırada, Trump'ın NATO ortağı İspanya'yı ağır bir dille eleştirmesine sessiz kalması, Madrid'in tepkisini çekti.
Merz, İran savaşının başında ABD'ye açık desteğini ifade etmiş ancak savaşın uzaması ve petrol fiyatlarının hızla artması üzerine Washington'un stratejisine dair kuşkularını açıklamıştı. Bu tutum değişikliği Trump'ı öfkelendirmiş durumda. Trump, İran savaşı sırasında NATO müttefiklerinden destek görememekten de şikayetçi.
