Psychology and Aging dergisinde yayımlanan ve İngiltere'de yaklaşık 2 bin 900 büyükanne ve büyükbabayı beş yıl boyunca takip eden araştırmaya göre, torun bakımına aktif olarak katılan büyükanneler hem hafıza testlerinde hem de sözel akıcılık ölçümlerinde daha yüksek puanlar aldı. Bunun yanında, bu grupta bilişsel gerileme daha yavaş seyretti.

Araştırmada torun bakan büyükbabaların da bakmayan akranlarına göre başlangıçta daha iyi bilişsel performans sergilediği görüldü. Ancak zaman içinde büyükbabaların zihinsel performansındaki düşüş hızının, hiç torun bakmayanlarla aynı olduğu tespit edildi.

Cinsiyet farkı neden ortaya çıktı?

Araştırmacılar bu farkın arkasında geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin olabileceğini düşünüyor. Çalışmaya göre büyükanneler torun bakımında daha 'aktif ve merkezi' bir rol üstleniyor. Gün planlama, yemek hazırlama, ödev takibi ve etkinlik düzenleme gibi zihinsel olarak daha talepkar görevler çoğunlukla büyükannelere düşüyor.

Büyükbabalar ise genellikle eşleriyle birlikte bakım sağlıyor ve araştırmacıların 'çevresel ve destekleyici rol' olarak tanımladığı bir konumda yer alıyor.

Bir diğer olasılık da motivasyonla ilgili. Araştırmacılara göre büyükanneler torun bakımına daha çok isteyerek katılırken, büyükbabalar kendilerini daha fazla 'yükümlü' hissedebiliyor.

Keyif alınarak yapılan faaliyetlerin beyni daha fazla uyardığı, yapılması gereken işler listesinden tamamlanan görevlerin ise aynı etkiyi yaratmadığı vurgulanıyor.

Çalışmada büyükannelerin tüm bakım faaliyetlerini büyükbabalara kıyasla daha sık yaptığı, en büyük farkın ise yemek hazırlama sürecinde görüldüğü belirtildi.

Süre değil, içerik belirleyici

Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de bakım süresinin tek başına belirleyici olmaması. Haftada bir gün torun bakan bir büyükanne ile haftada birkaç gün bakan bir büyükanne arasında bilişsel performans açısından anlamlı bir fark bulunmadı.

Bu sonuç, önceki bazı çalışmalarla çelişiyor. Ancak araştırmacılar önceki çalışmalarda hiç torun bakmayanlarla bakanların aynı grupta değerlendirilmesinin yanıltıcı olabileceğine dikkat çekiyor.

Sadece aktif bakım verenler incelendiğinde, 'ne kadar sık' sorusunun etkisini yitirdiği görülüyor.

Asıl farkı yaratanın, torunlarla geçirilen zamanın 'nasıl' değerlendirildiği ifade ediliyor.

Örneğin çocuklar kendi başına oynarken gözetmenlik yapmak ile karmaşık okul ödevlerine yardımcı olmak ya da bir müze gezisi planlamak arasında zihinsel yük açısından ciddi fark bulunuyor.

Layene tarikatı takipçileri, aynı zamanda tarikatın kuruluşu da kabul edilen, Seydina Limamou Laye'ın Müslümanlara yaptığı birlik ve beraberlik çağrısının 146. yıl dönümü için toplandı.

Bu yıl “Güncel zorluklar karşısında İslami dayanışma” temasıyla düzenlenen etkinlik kapsamında “Layene" olarak nitelenen tarikat takipçileri, kendilerince kutsal sayılan başkent Dakar'ın Almadies semtinde bir araya geldi.

Yediden yetmişe bembeyaz giyinen on binlerce Layene mensupları, Atlantik okyanusu kıyısında, açık havada birlikte zikir çekti, ilahiler söyledi ve dua etti.

Anma kapsamında bölgedeki ana yollar trafiğe kapatıldı, Dakar'ın bir kısmında hayat durma noktasına geldi.

Senegal'e özgü, tasavvuf temelli bir dini tarikat olan Layene takipçileri, bayram namazları ve önemli günlerde sınıfsal farklıları ortadan kaldırdığına inandıkları için bembeyaz giyiniyor.

Canlı yayınlanacak programda Funda Arar, sanat yaşamına dair merak edilen pek çok başlıkta samimi açıklamalarda bulunacak. Müzik kariyerindeki son çalışmalarını, yeni projelerini ve sahne performanslarına ilişkin planlarını anlatacak olan Arar, aynı zamanda özel hayatına ve müzik dünyasındaki güncel gelişmelere dair görüşlerini de paylaşacak.

Türk pop müziğinde uzun yıllardır istikrarlı çizgisi ve güçlü vokaliyle geniş bir hayran kitlesine sahip olan Funda Arar’ın, “Müzik Habercisi” programında geçmişten bugüne uzanan kariyer yolculuğunu değerlendirmesi bekleniyor. Sanatçının, müzik sektöründeki değişimi, dijital platformların etkisini ve genç kuşak sanatçılara yönelik düşüncelerini de dinleyicilerle paylaşacağı ifade ediliyor.

Prof. Dr. Michael Kuyucu’nun yönelteceği sorularla renklenmesi beklenen programda, Arar’ın unutulmaz şarkılarının hikâyeleri, albüm süreçleri ve sahne arkası anılarına da yer verilecek. Program, hem müzikseverler hem de magazin dünyasını yakından takip edenler için önemli başlıklar barındıracak.

Radiobir dinleyicileri, Çarşamba günü yayınlanacak “Müzik Habercisi” programında Funda Arar’ın içten açıklamalarına ve müzik dünyasına dair değerlendirmelerine tanıklık etme fırsatı bulacak.

Herkes sağlıklı ve uzun yaşamın anahtarının egzersiz yapmak ve iyi beslenmek olduğunu bilir.

Peki ya spor salonunda ter dökmek veya günde 10 bin adım atmak için zamanınız yoksa?

İyi haber, günlük aktiviteleri daha yoğun ve enerjik şekilde yapmanın büyük faydalar sağlayabilmesi.

Merdivenleri koşarak çıkmak, hızlıca yürümek, çocuklarla veya evcil hayvanlarla oynamak gibi.

Son üç yılda egzersiz bilimini takip ettiyseniz, yeni bir terimle karşılaşmış olabilirsiniz: VILPA (Vigorous Intermittent Lifestyle Physical Activity) Türkçeye "Şiddetli Aralıklı Yaşam Tarzı Fiziksel Aktivitesi" ya da kısaca "yaşam tarzı içine gömülü kısa şiddetli hareket patlamaları" olarak çevrilebilir.

"Egzersiz atıştırmalıkları", "atıştırmalık aktivite" veya "mikro aktivite patlamaları" gibi çeşitli isimlerle de tanımlanan bu kavram, uzun vadeli bir soruna son çözüm olarak nitelendiriliyor:

'VILPA, HIIT'in küçültülmüş şekli'

Peki egzersiz yapmaya en isteksiz kişileri, daha az oturup daha fazla hareket etmeye nasıl ikna edebiliriz?

Son 10 yılda, kısa süreli patlayıcı koşu, bisiklet ve squat veya jumping jack gibi ağırlık egzersizleri ile vücudu sınırlarına kadar zorlayan yüksek yoğunluklu aralıklı antrenman (HIIT-High-Intensity Interval Training), spor salonuna giden zamanı kısıtlı kişiler için popüler bir egzersiz tarzına dönüştü.

Ayrıca bu tip antrenmanların kan şekeri kontrolü, kolesterol, tansiyon ve vücut yağı konusunda faydaları olduğu ortaya çıktı.

University College London'da spor ve egzersiz tıbbı profesörü Mark Hamer'e göre, VILPA, HIIT'in küçültülmüş şekli.

Bu, bir veya iki dakika boyunca kalp atış hızını yükseltmek amacıyla günlük aktiviteleri biraz daha coşkuyla yapmak anlamına geliyor.

Hamer, VILPA fikrinin ilk olarak, liderlik ettiği ekibin egzersiz yapmayan kişilere bileklik takarak topladığı hareket verilerini analiz ederken ortaya çıktığını söyledi.

Bilim insanları, spor yapmayan veya spor salonuna gitmeyen bazı kişilerin, sadece günlük yaşamlarını sürdürerek önemli miktarda hareket yaptıklarını fark ettiler.

Bu hareketler, işe giderken hızlıca yürümekten merdiven çıkmaya kadar uzanıyordu.

Hamer, "Bu hareketlerin çoğu çok kısa sürelerde birikmişti. Bu da mikro patlama kavramının ortaya çıkmasına neden oldu" diyor.

Hamer ve meslektaşları, şaşırtıcı şekilde, bu mikro patlamaların sağlık için faydalı olduğunu keşfetti.

2022 yılında yapılan bir çalışmada, İngiltere'deki 25 bin 241 kişiden elde edilen verileri kullanarak, Hamer ve Sidney Üniversitesi'nden bilim insanları, her gün sadece üç veya dört kez bir dakikalık VILPA hareketinin, hiç hareket etmeyen kişilere kıyasla, tüm nedenlerden kaynaklanan erken ölüm riskini %40, kardiyovasküler hastalıklardan kaynaklanan ölüm riskini ise %49 oranında azalttığını belirledi.

Daha yakın zamanda yapılan bir araştırma da, her gün dört dakikadan biraz fazla VILPA'nın, hareketsiz yaşam tarzının kalp sağlığı için oluşturduğu bazı riskleri telafi edebileceği sonucuna vardı.

Sidney Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırma görevlisi olan Matthew Ahmadi, "Gün boyunca birkaç kez, kısa süreli yüksek yoğunluklu aktiviteler yaparak, insanlar kronik hastalık riskini azaltmak konusunda sağlık faydaları elde edebilirler" diyor.

Ahmadi, bu bulguları özellikle heyecan verici olarak nitelendiriyor çünkü araştırmalar, 40 yaşın üzerindeki İngiliz yetişkinlerin çoğunun, genellikle zaman kısıtlamaları veya diğer engeller nedeniyle düzenli egzersiz veya spor yapmadığını gösteriyor.

'Çoğumuz yeterince aktif değiliz'

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre bu durum, yaklaşık 1.8 milyar yetişkinin yetersiz fiziksel aktivite nedeniyle hastalık riski altında olduğu endişe verici bir küresel eğilimi yansıtıyor.

İngiltere'deki Loughborough Üniversitesi'nde davranışsal tıp profesörü Amanda Daley, "Hepimiz fiziksel aktivitenin sağlığımız için iyi olduğunu biliyoruz ancak çoğumuz yeterince aktif değiliz" diyor ve ekliyor:

"Bunun birçok nedeni var, en yaygın olanı ise yeterli zamanın olmaması. Fiziksel aktiviteye mikro egzersiz (veya VILPA) yaklaşımı, insanların bir hafta boyunca günde birkaç kez ayırmasını gerektiriyor, bu da egzersizi çok kolay, erişilebilir ve ucuz hale getiriyor."

VILPA'nın ortaya koyduğu şey aslında basit: Otobüse yetişmek için koşmak, ev işlerini veya bahçe işlerini biraz daha enerjik yapmak gibi günlük hayatı biraz değiştirmekle sağlığı iyileştirmede önemli bir fark yaratabileceği…

Bunların hepsi, çocuklarla ve evcil hayvanlarla yüksek enerjili oyunlar oynamak gibi VILPA'nın günlük örnekleri.

Ahmadi, "Orta ve yüksek yoğunluklu aktiviteler yapmak için farklı fırsatlarımız var ve bunların mutlaka bilinen egzersizler veya özel spor salonu ekipmanları aracılığıyla olması gerekmiyor" diyor.

Anketler, insanların bu fikre olumlu tepki verdiklerini gösteriyor çünkü bu düşünce, daha önce sağlığı iyileştirebileceği düşünülmeyen aktivitelerin faydalarını vurguluyor.

Ahmadi ve Japonya'daki Sankuro Hastanesi'nden kardiyolog Shigenori Ito gibi araştırmacılar, VILPA kavramının her gün ağır alışveriş poşetleri taşımak veya merdivenleri hızlıca çıkarak bacak kaslarını ve eklemleri çalıştırmak gibi aktivitelerle gücü artırmanın bir yolu olarak bile kullanılabileceğini söylüyor.

Mikro patlamalar fikri, egzersiz araştırmacılarının teşvik etmek istediği yeni bir doktrine de tam olarak uyuyor: Fiziksel aktivite söz konusu olduğunda, hiçbir şey yapmamaktansa herhangi bir şey yapmak her zaman daha iyi.

'Hareketsizlik sorununu çözmek kolay değil'

Çoğu insan günde 10 bin adım hedefine aşina olsa da, yeni bilimsel bulgular, çok daha düşük bir günlük adım sayısıyla da sağlık açısından fayda sağlayabileceğimizi gösteriyor.

Örneğin, dünya çapında kronik hastalıkların artışı konusunda faaliyetler yürüten NCD Alliance'a göre, daha fazla insan yeterince aktif olsaydı, yılda beş milyona kadar ölüm önlenebilirdi.

NCD Alliance'ın genel müdürü Katie Dain, "Küresel olarak, yaşam tarzlarımız çok daha hareketsiz hale geliyor. Açıkça söylemek gerekirse, çoğumuz ofiste oturuyoruz ve şehirlerimizin çoğu insanlar için değil, arabalar için tasarlanmış durumda" diyor.

Bu sorunu çözmek kolay değil.

Örneğin Japonya, giderek daha hareketsiz bir ülke haline geliyor ve Tokyo'da 2020 Olimpiyatları'na ev sahipliği yapmak bile görünüşe göre pek bir fark yaratmadı.

Bu durumu Ito gibi doktorlar"Hareketsiz olmak, hipertansiyon, sigara ve diyabetle birlikte en önemli kardiyovasküler risk faktörlerinden biri" diye yorumluyor.

Sonuç olarak, araştırmacılar egzersiz hedeflerini daha az korkutucu hale getirmeye çalışıyor.

Çoğu insan günde 10 bin adım hedefine aşina olsa da, yeni bilimsel bulgular, çok daha düşük bir günlük adım sayısıyla da sağlık yararları elde edebileceğimizi gösteriyor.

Şimdiye kadarki en büyük adım sayısı araştırmalarından biri, günde 2 bin 517-2 bin 735 adımın, günde 2 bin adıma kıyasla kardiyovasküler hastalık riskini %11 oranında azalttığını ortaya koydu.

Başka bir araştırma, günde 2 bin 200 adımın üzerindeki her adımın, kişinin kalp hastalığı ve erken ölüm riskini azalttığını gösterdi.

Melbourne Üniversitesi fizyoterapi bölümünden Profesör Rana Hinman, "Hiçbir şey yapmamaktansa bir şeyler yapmak daha iyidir. Osteoartrit gibi rahatsızlıklar nedeniyle kronik eklem ağrısı çeken ve genellikle hareketsiz olan kişiler bile, az miktarda aktiviteyle fayda sağlayabilir" diyor.

Mikro patlamalarla aktivite yapmak bunu başarmanın bir yolu.

Örneğin, bazı araştırmalar, her gün sadece üç ila dört dakikalık VILPA'nın kanser riskini %17-18 oranında azaltabileceğini gösteriyor.

Bunun bir nedeni, egzersizin bilinen antiinflamatuar etkileriyle ilgili olabilir.

Enflamasyon, vücudun doğal bağışıklık tepkisinin bir parçası ve hastalıkları önlemeye yardımcı oluyor ancak aşırı enflamasyon, kalp hastalığı, tip 2 diyabet ve obezite gibi hastalıklarla bağlantılı.

'Nüfusun çoğunluğunu mikro patlama aktivitelerine teşvik etmek önemli'

Araştırmacılar halen, "atıştırma egzersizlerin", düzenli egzersiz yapmayı zor bulan kronik hastalarda sağlığı iyileştirmeye yardımcı olup olamayacağını inceliyor.

Hamer, insanları daha fazla mikro patlama aktivitesi yapmaya teşvik etmenin, halk sağlığı kılavuzlarında altın standart olan haftada 150 dakika orta düzeyde fiziksel aktiviteye ulaşmalarına yardımcı olmak için bir başlangıç noktası olup olmayacağıyla da ilgileniyor.

Hamer, "Nüfusun çoğunluğunu mikro patlama aktiviteleri yapmaya teşvik edebilirsek, bu, birkaç kişinin kılavuzlara uymasını sağlamaktan çok daha etkili olacaktır" diyor.

Dolayısıyla, bir süredir spor salonuna gitmediğiniz için endişeleniyorsanız, belki de biraz VILPA yapmayı düşünebilirsiniz.

Asansör yerine merdivenleri kullanmak, alışverişe giderken yürüyüş hızınızı artırmak, bahçede köpeğinizle oynamak veya biraz daha enerjik bir şekilde evi süpürmek gibi her gün yapabileceğimiz basit şeyler var ve bunlar hastalıkların önlenmesine ve hatta biraz daha uzun yaşamamıza yardımcı olabilir.

Oyuncu, kendisini uzun süre "hayat dolu ve sorunsuz bir çocuk" olarak gördüğü için terapiye ihtiyacı olmadığını düşündüğünü ancak zamanla profesyonel yardım aldığını açıkladı. 

Schnapp, daha önce benzer açıklamalar yapan Ariana Grande'yle aynı görüşü paylaştığını belirterek, bu sektörde çalışan çocuklar için terapinin zorunlu olması gerektiğini savundu.

USA Today'e konuşan 21 yaşındaki Schnapp, "Kamuoyunun gözleri önünde büyümek çok zor" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: 

Kendini henüz tanımıyorsun, hiçbir şeyi çözmüş değilsin ama bir anda her şeyi bilen, her soruya cevap verebilen biri olman bekleniyor.

Amerikalı oyuncu sözlerine şöyle devam etti: 

Sürekli yanlış şeyler söylüyordum ya da ciddiye almam gereken konularda yeterince dikkatli davranmadığım için utanıyordum. Üstelik bunlar sonsuza dek internette kalıyor. İnsan zamanla büyür ve öğrenir ama bunu herkesin gözü önünde yapmak hiç kolay değil.

Schnapp, Netflix yapımı Stranger Things'in 2016'da başlayan ve 5 sezon süren yolculuğunun ilk sezonu çekildiğinde yalnızca 11 yaşındaydı. Dizi, 1 Ocak'ta yayımlanacak final bölümüyle ekranlara veda etmeye hazırlanıyor.

"Los Angeles'ta yaşasam kendimi kaybederdim"

"Yıllar geçtikçe şunu fark ediyorsun: Bu aslında normal bir hayat değil ve ailenin dışında bir destek sistemine ihtiyacın var" diyen Schnapp, sektördeki baskılara da dikkat çekti.

"Büyürken insanların neden depresyona girdiğini, neden madde kullanımına yöneldiğini ya da yeme bozuklukları yaşadığını hiç anlayamazdım" diye ekledi: 

Yaş aldıkça Hollywood'daki baskıların nasıl tüm bunlara yol açabildiğini görüyorsun. Aileme hep şunu söylüyorum: Los Angeles'ta asla yaşayamazdım. Sanırım orada kendimi kaybederdim.

Stranger Things'in 5. sezonunun ilk 4 bölümü halihazırda Netflix'te izlenebiliyor. Kalan üç bölüm yarın (26 Aralık) yayımlanacak; iki saatlik final bölümü ise 1 Ocak'ta izleyiciyle buluşacak.

Yeni bir araştırmaya göre aşırı işlenmiş gıdaları düzenli tüketen kişilerde Parkinson hastalığının erken belirtilerinin görülme riski, tüketmeyenlere göre daha yüksek olabilir.

Aşırı işlenmiş gıdalar arasında koruyucu maddeler, yapay renklendirici ve tatlandırıcıların yanı sıra emülgatör gibi katkı maddeleri içeren, seri üretilen ekmek, cips, tahıl gevrekleri ve gazlı içecekler var.

Daha önceki araştırmalarda, aşırı işlenmiş gıdaların sık tüketilmesinin obezite, kalp hastalığı, kanser ve erken ölüm gibi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğu tespit edilmişti.

Hakemli dergi Neurology'de yayımlanan bir araştırma, aşırı işlenmiş gıdaları düzenli olarak tüketmenin, Parkinson hastalığının erken belirtileriyle güçlü bir bağlantısı olduğunu ortaya koydu. Bunlar daha sonra titreme ve hareket yavaşlaması gibi daha ciddi semptomlara dönüşebiliyor.

Çin'deki Fudan Üniversitesi'nden araştırmanın yazarı Xiang Gao, "Araştırmamız, şekerli gazlı içecekler ve paketlenmiş abur cuburlar gibi işlenmiş gıdaları çok fazla tüketmenin, Parkinson hastalığının erken belirtilerini hızlandırabileceğini gösteriyor" diyor.

Sağlıklı beslenme, nörodejeneratif hastalık riskinin azalmasıyla ilişkilendirildiğinden kritik önemde ve bugün yaptığımız beslenme seçimleri gelecekte beyin sağlığımızı önemli ölçüde etkileyebilir.

Çalışmada, öncesinde Parkinson hastalığına yakalanmamış ve ortalama yaşları 48 olan 43 bin kişi incelendi. Düzenli anketler ve tıbbi muayenelerle katılımcıların sağlık durumu 26 yıl boyunca takip edildi.

Araştırmacılar, katılımcılarda Parkinson hastalığının erken belirtileri olup olmadığını belirlemek için uyku davranışları, kabızlık, depresif belirtiler, vücut ağrısı, renk görme bozukluğu, gündüz aşırı uykulu hissetme ve koku alma yeteneğinde azalma gibi faktörleri inceledi.

Ayrıca katılımcılardan her iki ila 4 yılda bir, neyi ve ne sıklıkla yediklerini ayrıntılı bir şekilde yazdıkları bir beslenme günlüğü tutmalarını istediler.

Araştırmacılar, her bir kişinin günde ortalama ne kadar aşırı işlenmiş gıda tükettiğini hesapladı ve bunları ne kadar yediklerine dayanarak katılımcıları 5 kategoriye ayırdı.

İlk grup, günde ortalama 11 veya daha fazla porsiyon aşırı işlenmiş gıda tüketirken, en alttaki kategoridekiler günde üç porsiyondan az tüketiyordu.

Araştırmacılar ilk grubun Parkinson hastalığının en az üç erken belirtisini gösterme olasılığının, günde üç porsiyondan az tüketenlere kıyasla 2,5 kat daha yüksek olduğunu buldu.

Bu sonuç, yaş, fiziksel aktivite ve sigara kullanımı gibi faktörler hesaba katılarak elde edildi.

Araştırmacılar ayrıca aşırı işlenmiş gıdaların daha fazla tüketilmesinin, kabızlık hariç neredeyse tüm semptomların görülme riskinin artmasıyla güçlü bir bağlantısı olduğunu saptadı. Dr. Gao, "İşlenmiş gıdaları daha az, tam ve besleyici gıdaları daha fazla tüketmeyi tercih etmek, beyin sağlığını korumada iyi bir strateji olabilir" diyor.

Çalışmanın bir sınırlamasına değinen araştırmacılar, katılımcıların aşırı işlenmiş gıdaları tüketme miktarlarını kendilerinin bildirdiğini ve ne kadar yediklerini doğru bir şekilde hatırlamayabileceklerini belirtiyor.

Dr. Gao şu ifadeleri kullanıyor:

İşlenmiş gıdaların daha az tüketilmesinin Parkinson hastalığının en erken belirtilerini yavaşlatabileceği bulgumuzu doğrulamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.

Her gün çay, kırmızı orman meyveleri, elma, portakal veya üzümlere yer veren bir beslenme biçimi, erken ölüm riskini azaltabilir ve uzun yaşamı destekleyebilir.

Hakemli dergi Nature Food'da yayımlanan yeni bir araştırmada, flavonoid moleküller açısından zengin olan çeşitli gıdalar tüketen kişilerde kronik sağlık sorunları görülme riskinin daha düşük, uzun yaşama potansiyelininse daha yüksek olabileceği sonucuna varıldı.

Queen's Belfast Üniversitesi'nden isimlerin de aralarında olduğu bilim insanları çay, kırmızı orman meyveleri, bitter çikolata ve elma gibi flavonoid içeren gıdaları tüketmenin tip 2 diyabet, kanser, kalp ve nörolojik hastalıklar gibi rahatsızlıkların ortaya çıkmasını önleyebileceğini söylüyor.

Çalışmanın ortak yazarı Aedín Cassidy, "Birçok yiyecek ve içecekte doğal şekilde yer alan güçlü biyoaktif maddeler olan flavonoidlerin beslenme yoluyla alınmasının kalp hastalığı, tip 2 diyabet ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların görülme riskini azaltabileceğini uzun zamandır biliyoruz" diye açıklıyor.

Ayrıca laboratuvar verileri ve klinik çalışmalardan farklı flavonoidlerin farklı şekillerde etki ettiğini, bazılarının tansiyonu iyileştirdiğini, diğerlerinin kolesterol seviyelerini düşürdüğünü ve iltihaplanmayı azalttığını da biliyoruz.

Flavonoid molekülleri yaban mersini, çilek, portakal, elma, üzümün yanı sıra çay, kırmızı şarap ve bitter çikolatada dahi bol miktarda bulunuyor.

Çalışmanın bir diğer yazarı Benjamin Parmenter, "Günde yaklaşık 500 mg flavonoid alımı, herhangi bir nedenden ölüm riskinde yüzde 16, kardiyovasküler hastalık, tip 2 diyabet ve solunum yolu hastalıkları riskinde yüzde 10 azalmayla ilişkilendirildi" diyor.

Bu, aşağı yukarı iki fincan çay içerek tüketilen flavonoid miktarına eşit.

40 ila 70 yaşındaki en az 120 bin kişiyi 10 yıldan uzun süre boyunca izleyen bu çalışma, sadece yüksek miktarda flavonoid tüketmenin ötesinde, flavonoidlerin çeşitli kaynaklardan alınmasının faydalarını vurgulayan ilk çalışma.

Bulgular, daha fazla flavonoid içeren gıdaları bunları daha da çeşitlendirerek tüketmenin, tek bir kaynaktan tüketmeye kıyasla sağlık sorunlarını azaltmakta daha iyi olabileceğini gösteriyor.

Araştırma, renk çeşitliliğine sahip gıdalar tüketmenin sağlığı korumada paha biçilmez olduğu yönündeki yaygın inanışla da örtüşüyor.

Çalışmanın yazarı Tilman Kuhn, "Flavonoid açısından zengin olanlar da dahil çeşitli renklerde meyve ve sebze tüketmek, sağlıklı bir yaşam tarzını sürdürmek için ihtiyaç duyulan vitamin ve besinleri alma ihtimalini artırıyor" diyor.

Dr. Cassidy, "Sonuçlar, net bir halk sağlığı mesajı veriyor" ifadelerini kullanıyor. 

Örneğin daha fazla çay içmek ve daha fazla çilek ve elma yemek gibi basit ve uygulanabilir beslenme değişikliklerinin, flavonoid açısından zengin gıdaların çeşitliliğini ve tüketimini artırmaya katkı sağlayarak uzun vadede sağlığı iyileştirme potansiyeli taşıdığını gösteriyor.

ABD’nin Wisconsin eyaletinde, 1962 yılında kaybolan Audrey Backeberg, 82 yaşında başka bir eyalette hayatta ve sağlıklı bir şekilde bulundu. Olay, Sauk Bölgesi Şerif Ofisi’nin yaptığı açıklamayla kamuoyuna duyuruldu. Güvenlik gerekçesiyle bulunduğu eyaletin ismi açıklanmadı.

Soğuk vaka dedektifine teslim edildi

Backeberg’in dosyası, bölgedeki soğuk vaka dosyalarının yeniden ele alınması kapsamında dedektif Isaac Hanson’a devredildi. Hanson, araştırmalarını Ancestry.com adlı genetik soy araştırma platformu aracılığıyla yürüttü. Kız kardeşinin DNA verileri üzerinden ulaşılan bilgiler, dedektifi doğru adrese yönlendirdi.

DNA teknolojisiyle çözüldü

Genetik veri tabanı sayesinde yapılan eşleştirmeler sonucu kadının halen hayatta olduğu teyit edildi. Yerel polis aracılığıyla ilk temas sağlandıktan sonra dedektifle 45 dakikalık bir telefon görüşmesi gerçekleştiren Backeberg, “Kararımdan pişman değilim, kendi hayatımı kurdum” dedi.

Aile i̇çi şiddet i̇ddiaları vardı

1962 yılında kaybolduğu dönemde, Backeberg’in evliliğinde sorunlar yaşadığı ve eşinden fiziksel şiddet gördüğü yönünde şikâyetlerde bulunduğu belirlendi. Evi terk ettiğinde annesi ve iki çocuğuyla yaşayan kadının, son olarak Indiana’ya gitmek üzere otobüse bindiği tespit edilmişti.

Suç unsuru tespit edilmedi

Sauk Bölgesi Şerif Ofisi, yapılan soruşturma sonucu Audrey Backeberg’in kaybolmasının herhangi bir suç ya da zorla alıkoyma nedeniyle değil, tamamen kendi tercihiyle gerçekleştiğini vurguladı.

Almanya, Şubat 2025 itibarıyla uzun süredir sürdürdüğü Avrupa'da en fazla iltica başvurusu alan ülke konumunu kaybetti.

Federal Göç ve Mülteci Dairesi'nin (BAMF) Nürnberg'de açıkladığı verilere göre, Şubat ayında Fransa 13 bin 80 başvuruyla birinci, İspanya ise 12 bin 975 başvuruyla ikinci sırada yer aldı. Almanya ise 12 bin 775 başvuruyla üçüncü oldu.

Ancak yıllık bazda bakıldığında, 2024 yılı genelinde Almanya hâlâ zirvede bulunuyor. Geçen yıl toplam 250 bin 615 iltica başvurusu alan Almanya'yı 166 bin 175 başvuruyla İspanya ve 158 bin 605 başvuruyla İtalya izlemişti.

Türklerin başvurularında yüzde 61 gerileme

Mart ayına ilişkin Avrupa geneli karşılaştırmalı veriler henüz yayımlanmazken Almanya'daki iltica başvuru sayılarında düşüş sürüyor. Mart ayında toplam başvuru sayısı 10 bin 647’ye, ilk başvuru sayısı ise 8 bin 983'e geriledi. Bu, Şubat ayına göre yüzde 19,7'lik, geçen yılın Mart ayına göre ise yüzde 45,3'lük bir düşüşe işaret ediyor.

Başvurulardaki düşüşte, Almanya'ya en fazla iltica talebinde bulunan üç ülke; Suriye, Afganistan ve Türkiye vatandaşlarının başvurularındaki azalma etkili oldu. Yılın ilk üç ayında Afganistan vatandaşları tarafından yapılan başvurularda (5 bin 616) yüzde 42,5 gerileme, Türk vatandaşları tarafından yapılan başvurularda ise yüzde 61,2 gerileme ölçüldü.

BAMF'tan yapılan açıklamada yılın ilk üç ayında 3 bin 755 Türk vatandaşının Almanya'ya iltica başvurusunda bulunduğu belirtildi.

Oyuncu, yönetmen, çevirmen ve yazar Ahmet Levendoğlu 80 yaşında hayatını kaybetti. Oyuncu, yönetmen ve çevirmen Ahmet Levendoğlu, 80 yaşında hayatını kaybetti.

Oyuncu Yıldıray Şahinler, sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda vefatı "Ahmet hocam, üzerimde çok büyük emeği olan, sahnede oyuncuya öz güven gibi çok büyük bir silah kazandıran 'ilke' sözcüğünün yaşayan anıtı, büyük oyuncu Ahmet Levendoğlu. Huzurla uyu. Hakkını helal et." ifadesiyle duyurdu.

Cenazesi 8 Nisan'da

Ahmet Levendoğlu'nun cenazesi 8 Nisan'da Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenecek törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda defnedilecek.

Zuhal Olcay: Huzur içinde yatsın

Oyuncular Sendikası Başkanı Zuhal Olcay paylaştığı mesajda "Canım hocam Ahmet Levendoğlu huzurla uyu" ifadelerine yer verdi.

Gülsin Onay ise üzüntüsünü "Ahmet Levendoğlu’nu kaybetmişiz. Mekanı cennet olsun. Allah rahmet eylesin. Yakın dostum, sevgili Erenciğimin babası... Tiyatro dünyamızın büyük ustası, hocaların hocası. Huzur içinde yatsın. Ailesine, sevenlerine ve sanat dünyamıza baş sağlığı ve sabırlar dilerim" sözleriyle paylaştı.

Ahmet Levendoğlu’nun cenazesi 8 Nisan Salı günü saat 11.00’de Atatürk Kültür Merkezi Tiyatro Salonu’nda düzenlenecek törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilecek.

Ahmet Levendoğlu kimdir?

İstanbul'da 1945'te dünyaya gelen Ahmet Levendoğlu'nun babası Tarık Levendoğlu, Devlet Tiyatrolarına kaynak yetiştiren Tatbikat Sahnesi'nin dekor kostüm öğretmeni ve teknik müdürüydü.

Robert Kolej'den mezun olduktan sonra İngiltere'de Krallık Tiyatro Sanatı Akademisinde gördüğü tiyatro öğrenimini 1969'da tamamlayarak Exeter Northcott Theatre'da bir sezon oyunculuk yapan Levendoğlu, 1971-1976 arasında Ankara, 1978-1980 yıllarında İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda çalıştı.

Kuruluş döneminde İstanbul Devlet Tiyatrosu'nun müdür yardımcılığını üstlenen oyuncu, 1971'den itibaren tiyatroda öğretmenlik yaptı.

Ankara Devlet Konservatuarı, İstanbul Devlet Konservatuarı, Boğaziçi Üniversitesi ve Akademi İstanbul gibi kurumlarda ders veren Levendoğlu, "Kırık Hayatlar", "Ateşten Günler" adlı televizyon dizilerinde, "Young Indiana Jones" adlı Amerikan dizisinde, "Baharın Bittiği Yer" ve "Yaz Yağmuru" filmlerinde oyunculuk yaptı.

Şehirlerde yaşayanların ciltlerinin kırsal kesimde yaşayanlara göre daha 'yaşlı' olduğu dikkatinizi çekti mi? Peki neden? Son zamanlarda çok konuşulan 'şehir yaşlanması' bunun en önemli nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. 'Şehir yaşlanması' nedir? Modern hayat özellikle cildimizi tehdit ediyor peki bunun üstesinden nasıl gelinir? 'Genç bir cilt' için nelere dikkat edilmeli? Uzmanı anlattı.

O çok konuşulan 'şehir yaşlanması' nedir?

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. İhsaniye Dönmez Çiçek, 'şehir yaşlanmasının' ne olduğunu şöyle anlattı:

"Özellikle egzozdan yayılan kimyasal toksinler, duman, aşıt, küf, polen, ağır metaller, endüstriyel atıklar, pestisitler ve herbisitler, hatta dijital teknoloji bile mikroskobik boyutlarda atmosferi kirletir. İçilen sigara dumanları, kullandığımız temizlik ürünleri, giydiğimiz kıyafetlerin içeriğindeki tekstil ve boya maddeleri gibi pek çok faktör, şehir yaşamında cildimizin daha erken yaşlanmasına sebep olur. İşte bu duruma “şehir yaşlanması” denir."

DNA kodlarımıza zarar veriyor

Bütün bu 'etkenlerin' cildin üzerinde tabaka oluşturmanın dışında cilt üzerindeki gözeneklerden, kulların çıktığı noktalardan derinin altına ve kan dolaşımına girebildiğine dikkat çeken Çiçek,

"Organlarımıza ve genetik kodlarımıza, DNA’larımıza zarar verir. Buna oksidatif stres denir. Bu duruma kronik olarak maruz kaldıkça, DNA’larımızda kırılmalar oluşur, derimizdeki kolajen ve lipitler parçalanır ve cildimizin koruyucu bariyer tabakası bozulur. Sonuç olarak, cildimizde nem kaybı, esneklik ve sıkılık kaybı, siyah noktalar, lekeler ve kırışıklıklar artar. En sonrasında ise cilt kanseri gibi oluşumlar görülebilir” açıklamalarında bulundu.

'Şehir yaşlanması'ndan nasıl korunabiliriz?

Dr. Çiçek, 'şehir yaşlanmasından' korunmak için yapılabilecekleri ise madde madde şöyle sıraladı:

İyi bir temizlik: Cilt temizliği, sadece herhangi bir sabun veya suyla yapılan bir işlem olarak anlaşılmamalıdır. Özellikle sabahları nemlendirici sürmeden önce, güneş koruyucu uygulamadan önce hassas bir temizleyiciyle cilt temizlenmelidir. Akşamları ise eve geldikten sonra, gün içinde biriken yağ, kir, ölü hücreler, makyaj ve güneş koruyucu kalıntılar gibi faktörlerden arınmak için daha derin bir temizleyici kullanılmalıdır. Yağlı cilde sahip olanlar, daha güçlü bir temizleyici tercih etmelidir. Bu işlemin ardından, doğal bir gül suyu tonik ile cilt sakinleştirilebilir ve geride kalan kirleri son bir temizleme aşaması olarak temizlemek faydalı olacaktır.

Cildin nemlendirilmesi: Cildin bariyerinin bozulmasıyla oluşan kurulukların önlenmesi ve cildin neminin tekrar kazandırılması, yaşlanma sürecini geri atmada etkili olacaktır. Bunun için özellikle hyaluronik asit, panthenol, seramidler gibi aktif bileşenler içeren yoğun nemlendiriciler tercih edilebilir.

Mutlaka antioksidan kullanın: Serbest radikaller oksidatif stresi oluşturarak yaşlanma sürecinde kilit rol oynar ve özellikle DNA'mıza zarar verirler. Bu zararları lekeler ve ince çizgiler şeklinde görebiliriz. Antioksidanlar, bu tahrip edici etkileri azaltarak cildin korunmasına katkıda bulunurlar.

Ultraviyole ışığından korunun: En az SPF 30 ve genellikle mineral koruyucu içeren güneş kremlerinin kullanın.

Meksika hükümeti ülke genelinde obeziteyle mücadele etmek için okullarda abur cubur satışına yasak getirdi. Obez kişi sayısının 1980'den bu yana arttığı Meksika'da, çocukluk çağı obezitesiyle mücadele kapsamında okullarda abur cubur satışını yasaklayan yasa, dün itibariyle yürürlüğe girdi.

Yeni yasa kapsamında, çok fazla şeker, tuz, yağ içeren yüksek kalorili yiyecek ve içecekler artık okullarda satılamayacak. Bu ürünlerin yerine daha sağlıklı yiyecek alternatifleri sunulmasını öngören yasayı ihlal eden okul yönetimlerine ise 545 ila 5 bin 450 dolar para cezası kesilecek.

Öte yandan, uzmanlar ülkedeki bazı okullarda elektrik ve internet altyapısının olmadığına işaret ederek, bu yasanın denetiminin zor olabileceğine dikkati çekti.

Bilim insanları, yaşamın ilk yıllarında çok şey öğrenmemize rağmen neden bebekliğimizi hatırlamadığımızı keşfetti.

Araştırmacılar uzun zamandır, beynin anıları kaydetmekten sorumlu bölümü hipokampusun ergenlik dönemine kadar gelişmeyi sürdürdüğü ve ilk yıllarımızdaki anıları kodlayamadığı için bu deneyimleri saklayamadığımıza inanıyordu.

Ancak durumun böyle olmadığını bulan Yaleli araştırmacılar, sadece onlara erişemediğimizi öne sürüyor.

Hakemli dergi Science'ta yayımlanan çalışmada araştırmacılar, 4 aydan iki yaşa 26 bebeğe yeni bir yüz, nesne ya da sahne görüntüsü gösterdi ve daha sonra bunları hatırlayıp hatırlamadıklarını test etti.

Bebeklere daha sonra başka kareler verildi ve ardından yeni bir görselin yanında daha önce gördükleri resim gösterildi.

Araştırmanın kıdemli yazarı Profesör Nick Turk-Browne, "Bebekler bir şeyi daha önce bir kez gördüyse, tekrar görünce ona daha fazla bakmalarını bekleriz" diyor.

Eğer bir bebek daha önce gördüğü görüntüye yanındaki yeni görüntüden daha uzun bakıyorsa, bu durum bebeğin resme aşina olduğu şeklinde yorumlanabilir.

Araştırmacılar, resimlere baktıkları sırada bebeklerin hipokampusundaki aktiviteyi ölçmek için fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanarak beyin taramaları yaptı.

Yeni bir görüntüye bakan bir bebeğin hipokampusundaki aktivitenin yoğunluğuyla, sonrasında aynı görselle karşılaşan aynı bebeğin bakış süresinin doğru orantılı olduğu bulundu.

Bu durum tüm bebekler için geçerli olsa da en güçlü beyin aktivitesi 12 aydan büyüklerde görüldü ve bu, hipokampusun gelişerek öğrenme ve hafızayı desteklediğine işaret ediyor.

Yale'deki ekibin daha önce yaptığı bir araştırmada, henüz üç aylık bebeklerin dahi "istatistiksel öğrenme" adlı bir hafıza türü sergilediği tespit edilmişti.

Epizodik bellek belirli olaylarla ilgilenirken, istatistiksel öğrenme bir yerin neye benzediği gibi, olaylar arasındaki örüntüleri çıkarmakla ilgili.

Profesör Turk-Browne, epizodik belleğin bebekliğin ilerleyen dönemlerinde, yaklaşık bir yaş ve üzerinde ortaya çıkabileceğinden şüphelendiğini söylüyor. Bebeklerin ihtiyaçları düşünüldüğünde bu gelişimsel ilerlemenin mantıklı olduğunu savunuyor.

"İstatistiksel öğrenme, etrafımızdaki dünyadaki yapıyı ortaya çıkarmakla ilgili" diyor. 

Dil, bakış açısı, kavramlar ve daha fazlasının gelişiminde kritik önem taşıyor. Dolayısıyla istatistiksel öğrenmenin neden epizodik bellekten daha önce devreye girebileceği anlaşılabilir.

Öte yandan bu son çalışma, epizodik anıların hipokampus tarafından daha önce düşünülenden daha erken, yetişkinken aktarabileceğimiz en eski anılardan çok önce kodlanabileceğini gösteriyor. Bu da bu anılara ne olduğuna dair soru işaretlerine yol açıyor.

Profesör Turk-Browne'a göre bir ihtimal, anıların uzun süreli hafıza deposuna atılmamış olabileceği.

Ancak o, anıların kodlamadan uzun süre sonra da hâlâ orada olduğunu ancak onlara erişemediğimizi öne sürüyor.

Profesör Turk-Browne'un ekibi devam eden çalışmalarında bebeklerin, yeni emeklemeye başlayan bebeklerin ve çocukların, bebekken kendi bakış açılarından çekilen ev videolarını hatırlayıp hatırlayamadığını test ediyor ve geçici pilot sonuçlar, bu anıların kaybolmadan önce okul öncesi yaşa kadar varlığını koruyabildiğini gösteriyor.

Dünya genelindeki kırsal nüfus rakamlarının büyük ölçüde eksik tahmin edilmiş olabileceğini iddia eden yeni bir araştırmaya göre, yeryüzünde halihazırda düşünülenden milyarlarca daha fazla kişi yaşıyor olabilir.

Birleşmiş Milletler dünya nüfusunun halihazırda yaklaşık 8,2 milyar olduğunu tahmin ederken, bu rakamın 2080'lerin ortalarında 10 milyarın üzerine çıkacağı öngörülüyor.

Ancak hakemli dergi Nature Communications'ta yayımlanan araştırma, bu tahminlerde kırsal nüfusun 1975'le 2010 arasındaki çalışma dönemi boyunca yüzde 53 ila yüzde 84 eksik sayılmış olabileceğini saptadı.

Bilim insanları, "Sayısız çalışma, kırsal bölgedeki doğruluklarını sorgulamadan bu veri setlerini kullandığı için dikkate değer bir şey sözkonusu" diye yazıyor.

Bilim insanları uygun bir referans verisinin eksikliğinin, küresel nüfus veri setlerinin doğruluğunu kapsamlı bir şekilde ölçme girişimlerini engellediğini söylüyor.

Ulusal nüfus sayımlarında, özellikle de kırsal nüfusu ölçerken "temel sınırlamalar" olduğu uyarısında bulunuyorlar.

Araştırmacılar, "Ücra yerlerde yer alan veya çatışma ve şiddetten etkilenen topluluklara erişmek zor ve sayım memurları genellikle dil engelleri ve katılıma dirençle karşılaşıyor" diye yazıyor.

Bir örnek vererek Paraguay'da 2012'de yapılan nüfus sayımının, "nüfusun 4'te birini gözden kaçırmış olabileceğini" söylüyorlar.

Aalto Üniversitesi'nden çalışmanın ortak yazarı Josias Láng-Ritter, "Çalışmamız ilk kez kırsal nüfusun önemli bir kısmının küresel nüfus veri setlerinde eksik olabileceğine dair kanıt sunuyor" diyor.

Dr. Láng-Ritter şu ifadeleri kullanıyor: 

Bu veri setleri binlerce çalışmada kullanıldığı ve karar alma süreçlerini kapsamlı bir şekilde desteklediği halde doğrulukları sistematik olarak değerlendirilmediği için sonuçlar dikkate değer.

Araştırmacılar gezegeni, sayım verilerine dayalı nüfus sayımlarıyla eşit aralıklı, yüksek çözünürlüklü ızgara hücrelerine ayıran, en yaygın kullanılan 5 küresel nüfus veri setini inceledi.

Daha sonra bu sayıları 35 ülkedeki 300'den fazla kırsal baraj projesinden elde edilen yeniden yerleştirme verileriyle karşılaştırdılar.

Bilim insanları bu tür yeniden yerleştirme verilerinin, toplulukların kırsal ve kentsel alanlar arasındaki hareketine ilişkin bağımsız bir şekilde toplanmış karşılaştırma noktaları sunabileceğini söylüyor.

Baraj şirketleri süreçten etkilenenlere tazminat ödediği için bu yer değiştirme verilerinin genellikle kesin olduğunu söylüyorlar.

Araştırmacılar, daha sonraki yıllara ait baraj verilerinin eksikliği nedeniyle özellikle 1975-2010 dönemindeki haritalara odaklandı.

Çalışmaya göre 2010'a ait veri setleri en az sapmaya sahipti ve kırsal nüfusun üçte biri ila 4'te üçü eksik kalmıştı.

Öte yandan araştırmacılar, en son verilerin bile küresel nüfusun bir kısmını kaçırdığına inanmak için "güçlü nedenler" olduğunu söylüyor.

Dr. Láng-Ritter şöyle diyor:

Çalışmamız doğruluğun onlarca yıl içinde bir miktar iyileştiğini gösterse de eğilim açık: Küresel nüfus veri setleri, kırsal nüfusun önemli bir bölümünü gözden kaçırıyor.

Çalışma yeni bir küresel nüfus tahmini sunmuyor ancak en doğru veri setinde bile kırsal nüfusun "bildirilen rakamlara kıyasla yarı yarıya az tahmin edildiğini" söylüyor.

En yeni nüfus haritaları gerçeğe daha yakın olsa bile araştırmacılar, daha önceki veri setlerinin onlarca yıldır karar alma süreçlerini etkilediği ve toplulukların kırsal kesimden şehirlere hareketine dair "çarpık bir resim" sunabileceğine karşı uyarıyor.

Eksik sayım tüm dünyada sistematik olarak görülse de araştırmacılar, tutarsızlıkların özellikle bilginin daha kolay elde edilebildiği Çin, Brezilya, Avustralya, Polonya ve Kolombiya'da daha belirgin olduğunu tespit etti.

Araştırmacılara göre mevcut tahminler dünyadaki 8,2 milyar kişinin yüzde 40'ından fazlasının kırsal bölgede yaşadığını gösterdiğinden, son bulguların "geniş kapsamlı sonuçları" var.

Kırsal kesimde yaşayanların ihtiyaçlarının küresel ölçekte karar alma süreçlerinde yeterince temsil edilmediği uyarısında bulunuyorlar.

Bilim insanları örneğin halihazırda kullanılan verilerin, politika yapıcılar tarafından kırsal bölgelere yeterince sağlık hizmeti ve ulaşım kaynaklarının tahsis edilmemesinde rol oynayabileceğini söylüyor.

Dr. Láng-Ritter, "Kırsal toplulukların hizmetlere ve diğer kaynaklara eşit erişimini sağlamak için bu nüfus haritalarının geçmiş ve gelecekteki uygulamaları hakkında eleştirel bir tartışma yürütmemiz gerekiyor" diyor.

Bilim insanları çalışmada tespit edilen yanlışlıkların düzeltilmesi için çok daha güçlendirilmiş nüfus sayımları, alternatif nüfus sayımları ve nüfus modellerinin daha dengeli bir şekilde ayarlanması çağrısı yapıyor.

Harvard Tıp Fakültesi’nde görev yapan genetikçi David Reich’ın yürüttüğü çalışmada, Avrupa ve Batı Asya halklarıyla onların soyundan gelenlerin kökenlerinin, 5 bin yıl önce bugünkü Ukrayna topraklarında yaşamış küçük bir çoban topluluğu olan Yamnaya'ya kadar sürülebileceği ortaya kondu.

Araştırmada, Avrupa’nın 100 farklı bölgesinden alınan tarihöncesi dönemde yaşamış yaklaşık 450 kişiye ait DNA örnekleri incelendi. Daha önceden elde edilen 1000 genetik örnek de çalışmaya dahil edildi.

Hakemli bilimsel dergi Nature’da geçen ay yayımlanan iki makalede, genetik verilerle arkeolojik ve dilbilimsel bulgular karşılaştırıldı. Araştırmacılar, daha önce bilinmeyen bir halkın MÖ 3000'den önce Volga Nehri'nden Karadeniz'in kuzeyindeki Ukrayna bozkırına göç ettiğini ve buradaki bir halkla karışarak Yamnaya'yı oluşturduğunu belirtiyor.

Yamnayaların ilk ortaya çıktığı Ukrayna’daki Mihaylivka mezrası, şu anda Rus işgali altında. Bilim insanları, Yamnayaların buradan Avrasya’ya yayıldığını, genlerini ve yaşam biçimlerini Portekiz’den Moğolistan’a kadar yaydığını söylüyor.

Arkeologlar ve genetikçiler, bu yayılmanın bugüne kadar dünyanın genetik ve kültürel mirasının çoğunu tanımladığını söylüyor. Reich, Yamnayaların göçleri için "Avrupa'nın ve nihayetinde dünyanın nüfusunu değiştirdiler" diyor. Dünyada hayatta olan yaklaşık 4 milyon kişinin bu soydan geldiğine dikkat çekiliyor.

İsveç’teki Göteborg Üniversitesi’nden araştırmaya katılmayan Yamnaya uzmanı Kristian Kristiansen, şu ifadeleri kullanıyor:

Bu inanılmaz yayılma, modern dönem öncesi küreselleşmenin temelini oluşturuyor.

Araştırmada, genellikle düşman olarak görülen Romalılar ve Keltlerle Persler ve Makedonlar gibi eski uygarlıkların bu genetik ve kültürel mirası paylaştığı belirtiliyor.  

Ayrıca Yamnayaların dillerinin Latince, Yunanca, İngilizce, Rusça, Urduca ve Almanca dahil yaklaşık 400 dilin atası olduğuna dikkat çekiliyor. Diğer yandan Estonya’daki Tartu Üniversitesi’nden DNA araştırmacısı Lehti Saag, “Bir dilin kökeninin tespit edilmesinde genetik bulgular asla tek başına yeterli olmaz” diyor.

Nadir bir süredir Lefkoşa'da hastanede tedavi görüyordu.

Nur Nadir, eşinin ölümü halinde yayımlanmak üzere hazırlandığı anlaşılan mesajını da sosyal medya hesabından paylaştı.

Asil Nadir imzalı mesajda, "Kıbrıslıların onurlu yaşam mücadelesi ve davası için ömrümü ve emeklerini feda ettim" ifadesi yer alıyor.

Mesajında Nadir, Kuzey Kıbrıs halkına da çağrı yaptı:

"Bu topraklarda doğmuş ve ölmüş bir Kıbrıslı olarak size vasiyetim her seye rağmen bu topraklara sahip çıkmanızdır. Hayatım boyunca etrafımda olan fakat benim onurlu yaşama mücadelemde destek olmayan ve ekmeğimizi yiyip insanlık sınavından geçemeyenler son yolculuğumda bulunmasınlar. Ölüm bir hak'tır. En azından bu tiyatroya ara versinler."

Nadir'in bir kız bir erkek iki çocuğu vardı.

Asil Nadir kimdir?

1980'da İngiltere'deki iş hayatına bez ticaretiyle başlayan Nadir, Polly Peck adlı küçük bir tekstil şirketine yaptığı yatırımla yolculuğuna başladı.

On yıl sonra şirketin değeri 2 milyar sterline çıktı.

Asil Nadir iş insanı olarak İngiltere'de güçlü olduğu dönemde önemli isimlerle beraber görülüyor ve Muhafazakâr Parti'ye para yardımı yapıyordu.

Nadir, elektronik şirketi Sansui'yi alarak, bir Japon şirketini satın alan ilk yabancı iş insanı oldu.

İngiltere'nin ünlü ev aletleri şirketi Russell Hobbs'u da o dönem bünyesine kattı.

Nadir, ofisinin de bulunduğu Londra'nın merkezindeki semte gönderme yapan "Berkeley Meydanı'nın Sultanı" lakabıyla anılır olmuştu.

Nadir zirvede olduğu dönemde Türkiye'de medya sektörüne de girmişti. Günaydın Gazetesi'ni satın aldı, bugün Türkiye'nin en büyük şirketlerinden biri olan Vestel'i kurdu.

1990 Ağustos ayında bir anda her şey değişti.

İngiltere'de borsa dolandırıcılığı suçlamasıyla karşı karşıya kalan Nadir'in bürosu polis tarafından basıldı.

Zimmete para geçirme suçlamasını da içeren soruşturma sürecinde Polly Peck'in hisse senetleri dibe vurdu. Şirket kayyuma devredildi ve Aralık 1990'da Asil Nadir gözaltına alındı.

17 binden fazla kişinin işsiz kaldığı bu süreç ülkenin o tarihe kadarki en büyük şirket çöküşü olarak tarihe geçti.

1993'te duruşma günü yaklaşırken Nadir, özel uçakla Kuzey Kıbrıs'a kaçtı. İngiltere ile Kuzey Kıbrıs arasında suçlu iadesi anlaşması bulunmuyordu

'1990'da masumdum, bugün de masumum'

2010 yılına gelindiğindeyse 71 yaşındaki Asil Nadir, "adını temize çıkarmak istediğini" söyleyerek İngiltere'ye geri döndü.

Asil Nadir, İngiltere'ye geri dönüşü sırasında BBC'ye yaptığı açıklamada "1990'da masumdum, bugün de masumum" dedi.

30 yılı aşkın süredir İngiltere vatandaşı olduğunu, adil bir yargılanmayı hakettiğini, ve masumiyetinin kendisine güç sağladığını söylüyordu.

Savunmasında Londra'dan İsviçre ve Kuzey Kıbrıs'a nakit transferlerini kabul eden Nadir, bu paranın Polly Peck'in Unipac koluna yapılan ödemelerle dengelendiğini iddia ediyordu.

Bugün Kuzey Kıbrıs kesimi cumhurbaşkanı olan Ersin Tatar da, Nadir ile birlikte Poly Peck şirketinde çalıştı.

Tatar'ın ismi de İngiltere'deki davada, para transferlerinde Nadir'e yardımcı kişi olarak geçti. BBC'ye o dönemde konuşan Tatar bu iddiaları reddediyordu.

2010'da başlayan dava süreci sonunda Nadir Polly Peck'i 45 milyon dolar dolandırmak suçundan 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Nadir'in cezasının geri kalanını Türkiye'de çekme talebi İngiltere Adalet Bakanlığı'nca kabul edildi. 2016 yılında Silivri Ceza İnfaz Kurumu'ndan tahliye edildi.

Manchester United ve İskoç futbolunun efsane ismi Denis Law, 84 yaşında vefat etti.

Ağustos 2021’de Alzheimer ve vasküler demans teşhisi konan Law, Manchester United formasıyla 404 maçta 237 gol atmıştı.

İskoçya milli takımıyla 55 maça çıkan Law, ilk kez Ekim 1958’de Galler’e karşı milli formayı giymişti. Law, ülkesi tarihinin en çok gol atan 30 golcüsünden biri olarak kayıtlara geçmişti.

2005’te George Best, 2023’te ise Sir Bobby Charlton’ın vefatının ardından kulübün 'Kutsal Üçlüsü'nün hayatta kalan son üyesi olmuştu.

Ailesi, Law’ın vefatını şu şekilde duyudu:

"Babamız Denis Law’ın kaybını üzülerek duyuruyoruz. Zorlu bir mücadele verdi ama artık huzura kavuştu. Ona katkıda bulunan herkese teşekkür ediyor, gösterilen sevgi ve desteğin ne kadar önemli olduğunu biliyoruz."

Manchester United kulübü de sosyal medyadan taziyede bulundu:

"Manchester United’daki herkes, 84 yaşında hayatını kaybeden Stretford End Kralı Denis Law’ın kaybı nedeniyle derin bir üzüntü içinde. En içten taziyelerimiz ailesine ve yakınlarına. Anısı sonsuza dek yaşayacak."

Hounsou, ilki 2002 yapımı göçmen draması Yeni Bir Ülkede (In America), ikincisiyse Sierra Leone'de geçen gerilim filmi Kanlı Elmas'ta Leonardo DiCaprio'nun karşısındaki rolüyle olmak üzere iki kez Akademi Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında aday gösterilmişti.

CNN'in African Voices Changemakers programına konuşan Hounsou şunları söyledi:

Hâlâ zor geçiniyorum.

Bu sektörde 20 yılı aşkın süredir film yapıyorum, iki Oscar adaylığım var, pek çok gişe canavarı filmde oynadım ama yine de maddi açıdan zorlanıyorum. Kesinlikle düşük ücret alıyorum.

Hounsou, Spielberg'ün Oscar adayı draması Amistad'da bir köle isyanının lideri olan Cinqué'yi canlandırmıştı. Yeni röportajında Hounsou, o dönemde yabancı düşmanlığı ve ırkçılık nedeniyle Oscar tarafından görmezden gelindiğini iddia etti.

"Altın Küre'ye aday gösterildim ama Oscarlar'da beni görmezden geldiler ve gemiden ve sokaklardan yeni indiğimi düşündüklerinden bahsettiler" dedi.

O [filmi] başarıyla yapmış olmama rağmen, saygı göstermeleri gereken bir aktör olduğumu düşünmediler. Bu çeşitliliğin kavramsal fikrinin hâlâ kat etmesi gereken uzun bir yol var. Sistemik ırkçılık yakın zamanda böyle değişmez.

Yakın zamanın gişe canavarları Sessiz Bir Yer: Birinci Gün (A Quiet Place: Day One), Gran Turismo ve Shazam! Tanrıların Öfkesi (Shazam! Fury of the Gods) gibi filmlerde de rol alan Hounsou, daha önce The Guardian'a mali durumunun istikrarsızlığı hakkında konuşmuştu.

2023'te gazeteye, "Bana adil ödeme yapan bir filmle henüz karşılaşmadım" demişti.

Hâlâ bir dolar kazanmaya çalışmak için mücadele ediyorum! Bu sektörde kesinlikle iyi durumda olan ve benim övgülerimin çok azına sahip bazılarıyla birlikte yükseldim. Bu yüzden hem mali açıdan hem de iş yükü açısından kendimi kandırılmış, hem de korkunç derecede kandırılmış hissediyorum.

Toplantılar için stüdyolara gittiğimde şöyle diyorlar: 'Vay canına, sanki gemiden yeni inmişsiniz de [Amistad'dan sonra] geri dönmüşsün gibi hissettik. Gerçek bir aktör olarak burada olduğunu bilmiyorduk' dediler. Böyle şeyler duyduğunuzda, bazılarının sizinle ilgili vizyonunun ya da temsil ettiğiniz şeyin çok sınırlayıcı olduğunu görebiliyorsunuz. Ama neyse o. Bunu telafi etmek bana bağlı.

Son dakika bilgisine göre; Ferdi Tayfur hayatını kaybetti. 

İKİ HAFTA ÖNCE HASTANEDEN SON DAKİKA AÇIKLAMASI YAPILMIŞTI

Muğla'daki evinde rahatsızlanarak hastaneye kaldırılan, daha sonra Antalya'ya sevk edilen Ferdi Tayfur sevenlerini korkutmuştu. Antalya'daki hastanede tedavisi süren sanatçı Ferdi Tayfur'un sağlık durumu hakkında son dakika açıklaması gelmişti.

Kulak burun boğaz doktorları tarafından sinüs ameliyatı yapılan sanatçının tedavisi sürüyordu. 

 Tayfur'un aynı zamanda yeğeni olan basın danışmanı Şirin Gözalıcı, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "Ferdi Tayfur'un sağlık durumu iyi olup, tüm sevenlerine sevgi ve selamlarını gönderiyor." ifadelerini kullanmıştı. 

Ferdi Tayfur, yaşamını sürdürdüğü Muğla'nın Marmaris ilçesindeki evinde 15 Aralık'ta rahatsızlanınca önce ambulansla ilçedeki özel bir hastaneye, daha sonra Muğla'daki başka bir özel sağlık kuruluşuna götürülmüştü.Sanatçının, daha önce Antalya'da bir hastanede yapılan ameliyatla beyin damarına stent takıldığı belirtilmişti.

Bir süre diyaliz tedavisi gören Ferdi Tayfur'a, Antalya'da 2020'de oğlunun böbreği nakledilmişti.

16 Aralık akşamı Muğla'dan Antalya'ya sevk edilen Tayfur, tedaviye alınmış, burada ameliyat edilmişti.

FERDİ TAYFUR KİMDİR?

Ferdi Tayfur, Türk şarkıcı, söz yazarı ve besteci olarak tanınan bir sanatçıdır. 1945 yılında Adana'nın Yüreğir ilçesinde doğmuştur. 1970'li yıllardan itibaren Türk müziğinin önemli isimlerinden biri haline gelmiştir ve özellikle arabesk müziğin önde gelen isimlerinden biridir.

Ferdi Tayfur, kendine özgü yorumu ve duygusal şarkı sözleri ile tanınır. Kendisi, "Huzurum Kalmadı", "Bana Ellerini Ver", "Gecenin Sonuna Yolculuk" gibi hit şarkılarıyla geniş bir dinleyici kitlesi edinmiştir. Müzik kariyerine 1970'lerin başında başlamış ve bugüne kadar sayısız albüm çıkarmıştır. Ferdi Tayfur'un müziği, genellikle aşk, özlem, ayrılık ve yaşamın zorlukları gibi temaları işler.

Ayrıca Tayfur, müzik dışında oyunculuk da yapmış, birkaç sinema filminde rol almıştır. Hem Türkiye'de hem de yurtdışında büyük bir hayran kitlesine sahiptir. 80'li ve 90'lı yıllarda, Türk müziğinin en popüler isimlerinden biri olarak adından söz ettirmiştir. Tayfur'un müziği, özellikle 1980'lerden sonra, Türkiye'de arabesk müziğin en önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilmiştir.

ABD'nin Maine eyaletinde bir kişi, eşinin "tehlikeli ve kusurlu" talk pudrası kullanımı nedeniyle hayatını kaybettiğini öne sürerek ilaç devi Johnson & Johnson'a (J&J) 25 milyon dolarlık bir dava açtı.

Eylülde Portland'daki Cumberland County Yüksek Mahkemesi'nde açılan davada, Cynthia Cartwright'ın Johnson & Johnson'ın bir yan kuruluşunun Pecos River Talc adlı ürününü kullanırken asbest yuttuğu iddia ediliyor.

Davada, bunun sonucunda Cartwright'ın nadir görülen ve saldırgan bir kanser türüne yakalandığı ileri sürülüyor.

Portland Press Herald'ın eriştiği dosyaya göre Cartwright, 2017'de kendisine mezotelyoma (akciğer zarı kanseri) teşhisi konulduktan 4 gün sonra hayatını kaybetmişti. Dava, Cartwright'ın dul eşi Andrew Curtin tarafından açıldı.

Press Herald, davada Cartwright'ın "J&J ürünlerini ayaklarını ve vücudunun diğer bölgelerini pudralamak için kullandığının" belirtildiğini aktardı.

Davada "Cartwright'ın, sanık J&J'in makul olmayan derecede tehlikeli ve kusurlu talk pudrası ve derz dolgu ürünlerini satın alması, kullanması ve uygulaması sonucunda doğrudan ve dolaylı olarak" asbest yuttuğu ve bunun da mezotelyomaya yol açtığı belirtiliyor.

Amerikan Akciğer Derneği (ALA), mezotelyomayı "genellikle akciğerleri (plevra) veya karnı (periton) kaplayan ince zar tabakasında ortaya çıkan saldırgan ve nadir bir kanser türü" diye tanımlıyor.

Davada, Johnson & Johnson'ın "J&J ürünlerinin zararlı, toksik, kanserojen ve doğası gereği tehlikeli asbest tozu ve lifleri içerdiğini bilmesi gerektiği" ve ürünlerin herhangi bir uyarı etiketi içermediği bildirildi.

Johnson & Johnson, Curtin'in ileri sürdüğü iddiaları reddederek davanın eyalet mahkemesinden federal mahkemeye taşınmasını talep eden bir dilekçe sundu.

Johnson & Johnson 19 Aralık'ta sunduğu yanıtta, Gıda ve İlaç İdaresi'nin (FDA) "kozmetik talk içeren ürünlerin güvenliğinde birincil ve münhasır yargı yetkisinin ve kozmetik talk içeren ürünlerde herhangi bir uyarının bulunması gerekip gerekmediğini belirlemekte birincil ve münhasır yargı yetkisinin" olduğunu söyledi.

Şirket, kuruluşun "birçok kez kozmetik talkın amaçlandığı şekilde kullanıldığında güvenli bir madde olduğuna ve üreticilerin kozmetik talk içeren ürünlerin üzerinde ya da satışıyla bağlantılı herhangi bir uyarıda bulunmasına gerek olmadığına karar verdiğini" de ekledi.

Maine'deki dava, Johnson & Johnson'ın ürünleri, özellikle de talk pudrası nedeniyle mahkemeye taşındığı ilk olay değil.

Reuters, Connecticutlı bir kişinin onlarca yıl boyunca kullandığı ürünlerin mezotelyomaya yol açtığını öne sürerek açtığı davada ekimde Johnson & Johnson'dan 15 milyon dolar tazminat kazandığını bildirmişti.

Şirket, bebek pudrasının yumurtalıklar kanseri ve diğer jinekolojik kanserlere yol açtığını söyleyen 60 binin üzerinde kişinin şikayetlerinden vazgeçmesi için onlara eylülde 8,2 milyar dolarlık bir uzlaşma teklifi sunmuştu.

Talk bazlı pudra ürünlerini 2020'de ABD pazarından çeken ve 2023'de dünya çapında satışlarını durduran şirket, talk bazlı bebek pudrasının güvenli olduğu ve kansere yol açmadığı konusunda ısrarcı.

Yeni çalışmaya göre bu yeni düşünce türü beynin dışında gerçekleşse de beynin bilişsel kabiliyetlerini artırıyor.

Bu fikir, Daniel Kahneman'ın Hızlı ve Yavaş Düşünme adlı kitabında popülerleştirdiği Sistem 1 ve Sistem 2 düşünme fikrine dayanıyor. Düşüncenin iki modu olduğunu öne sürülüyor: Sistem 1 hızlı ve duygusal, Sistem 2 ise daha yavaş ama daha derin.

Şimdi İtalyan Università Cattolica del Sacro Cuore'den uzmanlar yeni bir düşünce türü önerdi: Sistem 0. Bunun düşünme şeklimizi önemli ölçüde değiştirebileceğini söylüyorlar. Bu sistem yapay zekanın kabiliyetlerine dayanıyor ve dolayısıyla beynin dışında ama onunla ilişkili olduğunu öne sürüyorlar.

Bu fikir, Nature Human Behaviour akademik dergisinde yayımlanan "The case for human–AI interaction as system 0 thinking" (Sistem 0 düşünme olarak insan-yapay zeka etkileşimi durumu) başlıklı yeni bir makalede ortaya kondu.

Makale, yapay zekayı bir bilgisayarın harici bir sabit diske bağlanıp üzerinde bulunan verileri kullanabilmesine benzetiyor. Aynı şekilde, insanlar da yapay zekayı bir organizasyon toplama ve filtreleme yöntemi olarak kullanabilir ancak nihai kontrol ve düşünme insanlara devredilebilir.

Ancak uzmanlar, "eleştirel düşünme egzersizi yapmadan" bu Sistem 0'a çok fazla güvenmenin riskli olduğu uyarısını yapıyor.

"Yapay zekanın sunduğu çözümleri pasif bir şekilde kabul edersek, özerk düşünme ve yenilikçi fikirler geliştirme kabiliyetimizi kaybedebiliriz. Giderek otomatikleşen bir dünyada, insanların yapay zekanın ürettiği sonuçları sorgulamaya ve bunlara meydan okumaya devam etmesi çok önemli" uyarısında bulunuyorlar.

Ancak yapay zekanın, verilerle hızlı bir şekilde başa çıkma ve karmaşık sorunların üstesinden gelme kabiliyeti gibi olumlu fırsatlar da sunabileceğini öne sürüyorlar.

Araştırmacılar, "Onu nasıl kullandığımıza dair bilinçli ve eleştirel olmamız çok önemli; Sistem 0'ın gerçek potansiyeli, onu doğru yönde yönlendirme yeteneğimize bağlı olacak" diyor.

"Probase Dünya Kupası"nın İstanbul ayağında, İstanbul Sapphire'den paraşütle atlayan ve orta katlardan birinde asılı kalan paraşütçü, itfaiye tarafından elektrikli cam temizleme iskelesi kullanılarak kurtarıldı.

Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen paraşütçülerin katıldığı "Probase Dünya Kupası"nın İstanbul ayağında, paraşütçüler sırasıyla 236 metre yüksekliğe sahip İstanbul Sapphire üzerinden atlayış yaptı. 18 ayrı ülkeden 65 lisanslı profesyonel paraşütçünün katıldığı yarışmada, sporculardan birinin paraşütü, orta katlardan birinin penceresine takıldı.

Yaklaşık 40 dakika havada asılı kalan paraşütçüyü kurtarmak için gelen itfaiye ekipleri, binanın elektrikli cam temizleme iskelesi ile paraşütçünün asılı kaldığı kata çıktı. İtfaiye ekipleri sporcuyu sağlıklı bir şekilde elektrikli iskeleye aldı. Parşütçü daha sonra sağlık kontrolünden geçirilmek üzere olay yerinde bekleyen sağlık ekiplerine teslim edildi.

5'i kız 17 çocuk sahibi Halaf Yıldız, yaşları 21 ile 24 arasında değişen oğulları Yusuf, Halit ve Mehmet ile kızı Hatice'yi akrabası olan kişilerle evlendirirken, yaşları 1 ile 9 arasında değişen 5 torunu için tekdüğün yapma kararı aldı.

KONUKLAR ŞAŞIRDI

Halaf Yıldız'ın daveti üzerine köye gelenler 9 ayrı organizasyonun tek düğünde birleştirildiğini öğrenince şaşırdı. Düğüne katılanlardan  Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Celalettin Güvenç, "Başkanımız tecrübeli bir siyasetçi düğünleri de kolayca hepsini böyle bir araya getirip çözmüş oldu. Allah hayırlı uğurlu etsin. Başlık parasının kaldırılması için de ayrıca kendisini tebrik ediyorum" dedi.

AKRABALARIYLA EVLENDİ

Arap kökenli Halaf Yıldız, yörede en çok sıkıntısı çekilen başlık parası uygulamasının kaldırılması noktasında ilk adımı Binicil aşireti olarak kendilerinin attığını ifade etti. Başlık parası nedeniyle gençlerin evlenemediklerini belirten Yıldız, "Bu uygulama bizim bölgemizden kaldırmak için ilk olarak kendi ailemiz ve akrabalarımız arasında bir karar aldık. Bunun için tek tek aile reisleri ile yaptığımız görüşmeler sonucu sorumlu olduğumuz aileler arasında başlık parasının kaldırılmasına karar verdik. Başlık parası uygulamasının kalkmasıyla birlikte 3 oğlumu ve 1 kızımı aynı anda evlendirdim. Bölgede 30 ile 50 bin lira arasında başlık parası isteniyordu, bu herkesi etkiliyordu. Uygulamanın kalkmasıyla birlikte ben de 100-150 bin lira başlık parası vermekten kurtulmuş olduk. Bu uygulamanın diğer aşiretlere de örnek olmasını istiyorum" diye konuştu.

"BAŞLIK YÜZÜNDEN 4 YIL BEKLEDİM"

Kardeşleriyle birlikte aynı törenle evlenerek dünya evine giren 24 yaşındaki Halit Yıldız, amcasının kızı olan Feride'yi başlık parası yüzünden 4 yıl beklediğini belirterek, "Yıldız ailesi olarak 4 kardeş aynı anda evlendik. Bu yüzden çok mutluyuz. Başlık parasının kalkmasından dolayı birbirine sevenler şimdiden kavuşmaya başladılar. Ben 4 yıldır sevdiğim kızın yolunu bekliyordum. Başlık parasının kalkması sonucu akrabam olan sevdiğim kıza kavuştum. Çok mutluyum" dedi.

"KADINLAR ARTIK MAL GİBİ SATILMIYOR"

Eski belediye başkanı Halaf Yıldız'ın oğullarından Yusuf ile evlenen akrabası Fatma Yıldız ise başlık parasının kaldırılmasının sevindirici olduğunu belirterek, "Başlık parasının kalkması çok iyi oldu. Biz kadınlar özellikle mal gibi satılmıyoruz. Bu yüzden oldukça mutluyuz. Bu uygulamanın herkese örnek olmasını istiyorum" dedi.

Öfke düzeyini belirlemek için araştırmacılar katılımcılara eşlerini temsil eden vudu bebek ve 51 toplu iğne verdi. Gün sonunda katılımcılardan eşlerine ne kadar öfke duyuyorlarsa o kadar iğneyi vudu bebeğe saplamaları istendi. Çiftlerin kahvaltıdan ve yatağa gitmeden önce kanlarındaki glikoz seviyesi de ölçüldü. Kan seviyesi ne kadar düşükse vudu bebeğe saplanan iğne sayısının o kadar fazla olduğu belirlendi.

21 günün sonunda katılımcılar ikinci bir teste tabi tutuldu. Katılımcılardan bilgisayar ekranında kırmızı işaret göründüğünde mümkün olduğunca çabuk bir butona basmaları istendi. Çiftlerden kazanan taraf eşini, düzeyine ve süresine kendisinin karar vereceği yüksek sese maruz bırakma ''zevkini'' yaşadı. Sonuçlar, glikoz seviyesi düşük olanların eşini daha yüksek ve uzun süre gürültüye maruz bıraktığını gösterdi. Glikozun beynin en önemli ''besleyicisi'' olduğunu belirten Bushman, öfkenin ve saldırganlığın kontrol altına alınması için öz denetimin fazla enerji gerektirdiğini vurguladı.

Bushman, ağırlık olarak vücudun yüzde 2'sini oluştursa da beynin yüzde 20 oranında kalori tükettiğini belirterek, çiftlere ''zor bir tartışmaya'' girmeden önce karınlarını doyurma tavsiyesinde bulundu.

Araştırmanın sonuçları ''PNAS'' dergisinde yayımlandı.

Erguvan İstanbul Derneği Başkanı Hüseyin Emiroğlu, bir tabiat mirası olan erguvanın tarihiyle ilgili ilginç bilgiler verdi: "Erguvan, Osmanlı'dan önce de Boğaziçi'nde vardı. Bazı Osmanlı padişahları, fermanlar çıkararak, zaman zaman eksilen ağaçlar yerine yeni erguvanlar dikilmesini emretmişti."

İstanbul'daki bazı erguvan ağaçlarının hastalanarak kuruduğuna dikkati çeken Emiroğlu, erguvanların koruma altına alınması gerektiğinin altını çizdi: "Bir ağacın yetişmesi 25-30 sene alıyor. Bu fidanlar, büyüyünceye kadar zaman geçecek. Var olan ağaç mevcudumuzukorumamız lazım. İnşaat sırasında veya yol açarken, ağaçları zalimce yok ediyoruz. Yeni ağaçlar dikiliyor ama 50 senede yetişmiş ağaçları koruyamazsanız yeni ağaç dikmenizin anlamı yok. İstanbul'da binlerce erguvan ağacı var. Erguvan ağaçları, tabiat mirası olarakkoruma altına alınmalı."

1514 yılında başlanıp 4 yılda tamamlanan caminin restorasyon ve çevre düzenlemesine 2013'ün 29 Nisan'ında başlandı. Ancak, inşaat yasakları nedeniyle çalışma durdurulup, sezon sonu olan 15 Kasım sonrasına bırakıldı.

''MİNBERİN ALTINDA ALTIN'' 

Çalışmalar sürerken tarihi caminin restorasyonunda çalışan 5 işçi, iddiaya göre geçen 25 Şubat'ta ortadan kayboldu. Kısa sürede halk arasında işçilerin define bulup, ortadan kaybolduğu söylentileri yayılmaya başlandı.

25 yıllık turizmci Özay Akdoğan, "Dedelerimizden bize aktarılana göre cami yapılırken eğer minare yıkılırsa yeniden yaptırılsın diye minberin altına bir miktar altın saklanmış. İşçiler aniden ortadan kaybolunca bu definenin bulunduğu düşünüldü."

YETKİLİLER NE DİYOR?

Vakıflar Müdürlüğü, "5 işçi de akraba. İçlerinden birinin yakını vefat ettiği için hepsine birden izin verildi. Çalışmalara önümüzdeki günlerde başlanacak" diyerek açıklama yaptı.

Köylerin, kasabaların içinden geçen sınır çizgisi Kürt Aşiretlerinin sınırın iki yakasında kalmasına neden olur.

Bu isimlendirme, aileleri parçalayan sınır hattına Kürtlerin alışamadıklarının göstergelerinden biridir.Ancak bu duruma alışamayan Kürtler sınırın Türkiye tarafına ‘serxet’ (hattın üstü), Suriye tarafına ise ‘bınxet’ (hattın altı) demekte gecikmezler.

Parçalanan aileler, sınır boyunca çekilen teller ve döşenen mayın tarlalarını aşarak ilişkilerini sürdürmeye devam ettiler. Ziyaretler, evlilikler ve ticaret "yasadışı" yollarla günümüze kadar devam etti. Bu süre içinde onlarca insan yaşamını kaybetti, sakat kaldı.

Suriye'de başlayan iç savaş, Türkiye ile Suriye arasındaki sınıra başka bir anlam yükledi.

Suriye sınırları içinde yaşayan Kürtler, iç savaşı ve koca bir hayatı bırakarak akrabalarına sığındı. Bu kaçak geçişler sırasında mayına basarak ya da askerler tarafından vurularak hayatını kaybedenler de oldu, zorlu yolculuğu tamamlayıp akrabalarının yanında iş güç sahibi olanlar da...

Bu yasak geçişler, sınırı iyi tanıyanlar için geçim kapısı da açmış.

Sınır geçenlere rehberlik edenler bunun karşılığında belli bir ücret alıyor.

Reber (rehber) Ahmedo henüz 13 yaşında.

Şenyurt'ta herkesin tanıdığı ve sevdiği Ahmedo Dırbesiyeli. Rehberlik yaparken korkmadığını söylese de çok sayıda tehlikeyle karşılaşmış.

6 kardeş olduklarını söyleyen Ahmedo, 9 yıl önce trafik kazasında kaybetmiş babasını.

Ailesine yardımcı olmak için rehberlik yapmaya başlamış. Yakalanıp dayak yediği de olmuş Ahmedo'nun tehlikeli anlar atlattığı da ama rehberlikten vazgeçmeye niyeti yok.

"Okula gitmiyor musun?” soruma, "Dırbesiye'de 3’üncü sınıfa kadar okudum. Burada da gitmek istiyorum ama kimliğim yok" cevabını veriyor.

İki sınır arasında kimliksiz yaşamlar diye geçiriyorum içimden.

Savaşın en çirkin yüzüne de tanıklık etmiş Ahmedo, kafası kesilen insanlar diye başlıyor cümleye; "Çok kötü şeyler gördüm, insanların kafaları kesilmişti, köpekler üstündeydi" deyip susuyor.

Sınırı neredeyse her gün "kaçak" yollarla geçiyor Ahmedo; "Bazen günde bir bazen de dört sefer geçiyorum karşıya" diyor.

Suriye'deki iç savaş nedeniyle Şenyurt Sınır Kapısı en hareketli zamanını yaşıyor. Suriye'de sular duruluncaya kadar sınırdan yasadışı geçişler devam edecek ve Reber Ahmedo gibi savaş mağduru çocukların hikâyeleri anlatılacak.

Biz oradan ayrılırken kim bilir Ahmedo bugün kaçıncı "kaçak" yolculuğuna çıkacaktı...

Malezya İçişleri Bakanlığı bugün yaptığı yazılı açıklamada Ultraman'in Malezya'da çıkardığı Ultra Power dergisinin kamu güvenliğini ve toplumun ahlaki değerlerini tehdit edebilecek unsurlar içerdiği kaydedildi.

Malezya'nın 30 milyon nüfusunun yüzde 60'ını Müslümanlar, yüzde 9'unu ise Hristiyanlar oluşturuyor.

Canavarlarla mücadele eden Japon çizgi roman kahramanı Ultraman ilk olarak 1960'larda televizyonda gösterilmeye başlanmıştı.

Malezya'da yasaklamaya ise Ultraman'ın "Bütün ultra kahramanların Allah'ı ya da İhtiyar'ı olarak görülüp, saygıyla anılır" diye tarif edilmesi yol açtı.

Malezya İçişleri Bakanlığı Ultraman'ın tamamen yasaklanmadığını, sadece bu sayısının engellendiğini, bu sayıyı dağıtan kişilerin üç yıla kadar hapisle cezalandırılabileceklerini söyledi.