Birçok kişiye göre yapay zekâ (YZ) ve robotik, 21. yüzyılın başının belirleyici yeni teknolojileri. Şimdi ilki, ikincisinin tasarımına yardımcı oluyor. Bu, cesur yeni bir dünya. Robotlar dünyanın dört bir yanındaki fabrikalarda zaten geniş ölçekte kullanılıyor, ancak insansı robotların konutlarda kullanımı henüz yeni başladı. Hareket ve denge alanındaki son gelişmeler daha fazla el becerisi ve manevra kabiliyeti sağlıyor, bu da daha fazla ev işinin yapılabilmesine olanak tanıyor.
Robotlar uzun yıllardır fabrikalarda ve depolarda yer alıyordu. Şimdi denemeler mağazalara ve evlere de uzanıyor. Şirketler, ürünlerinin ileride yaşlılara ve engellilere bakım amacıyla yardım etmesini ya da tehlikeli ortamlarda çalışmasını sağlayacak yetenekler geliştiriyor. Ancak kontrollü koşullarda bir görevi yerine getirmek ile gündelik hayatın karmaşıklığıyla ve beklenmedik taleplerle başa çıkmak arasında fark var. İşte YZ’nin yardımcı olabileceği yer burası.
YZ-robotik yarışının iki ana teknoloji süper gücü Amerika Birleşik Devletleri ve Çin. Son gelişmeler konuşma tanıma ve dokunma duyarlılığının yanı sıra yapay deri ve insana benzer yüz hatlarının geliştirilmesini de kapsıyor. Bir gelişim yolu tutma, taşıma ve düzenleme gibi fiziksel görevlere odaklanıyor. İkinci yol ise etkileşimler ve istekleri anlamakla ilgili. İkisini birleştirmek, robotun üstlenebileceği işlerin kapsamını genişletiyor.
Hareketli insansı robotların pratik uygulamaları fabrika ve depo gibi yapılandırılmış ortamlarda başladı. BMW’nin Güney Karolina’daki Spartanburg tesisinde Figure 02 robotu metal parçaları alıp kaynak için hassas biçimde konumlandırıyor. On ay boyunca 90.000'den fazla parçayı taşıdı ve 30.000'den fazla aracın üretimine katkıda bulundu. Dolayısıyla robot, bir üretim hattında tanımlı bir görevde tekrarlanabilir performans sundu, ancak araçları kendisi üretmedi ve bir işçinin tüm sorumluluklarını da üstlenmedi.
Benzer bir uygulama depolarda da ortaya çıkıyor. Georgia’nın Flowery Branch kentinde lojistik şirketi GXO, Amerikalı Agility Robotics firmasının geliştirdiği insansı robot Digit’i kullanıyor. Digit, tesis içinde 100.000'den fazla plastik kasayı taşıdı ve yine yapılandırılmış bir ortamda tekrarlayan işleri yapabildiğini gösterdi. Bir depoda kutular aynı şekle sahiptir ve aynı düzende durur. Evde ise bir havlu sandalyenin üzerinde, yatakta, yerde, dolapta, çamaşır makinesinde ya da kurutma makinesinde olabilir ve her seferinde farklı bir şekil, görünüm, hatta ağırlık alır.
Bir ziyaretçi, 18 Temmuz 2026'da Şanghay’daki Dünya Yapay Zekâ Konferansı’nda (WAIC) Keenon Robotics standında insansı bir robotla çak yapıyor.
Daha geniş denemeler
Bu nedenle insansı bir robotun öngörülemeyen veya yapılandırılmamış ortamlarda nesneleri tutabilmesi ya da görevleri tamamlayabilmesi şart. Bu amaçla Figure, Eylül 2026'da, daha önce hiç eğitim verisi toplanmamış 30 evde robotlarının denemelerini duyurdu. Görevler arasında odaları toparlamak, havlu katlamak ve yatak yapmak vardı. Eğitim yöntemi başarı oranını %9'dan %56'ya çıkardı; bu da tanıdık olmayan ortamlarda performansın arttığını gösteriyor.
Tekil eylemler ile güvenilir, tekrarlayan günlük yardım birbirinden farklı, ve bazı uygulamalar daha az fiziksel beceri gerektiriyor. Örneğin mağazalarda robotlar müşterileri karşılayabilir, ürünler ve stok durumu hakkında soruları yanıtlayabilir, yön tarifi ve öneriler sunabilir, hatta satın alma işlemlerine yardımcı olabilir. Çinli şirket AgiBot, 100 ASD mağazasına 100 insansı robot yerleştiriyor ve performansı farklı kişiler ve koşullarla test edecek. Değerlendirme sürecinde satış verileri ve hizmet memnuniyeti geri bildirimleri de kullanılacak.
Tehlikeli görevler veya ortamlar ise gelişim için başka alanlar. Stanford Üniversitesi, insan benzeri bir üst gövdeye ve iki kola sahip OceanOneK robotunu gemi enkazlarını ve uçak parçalarını keşfetmek için kullandı. Robot 2022'de 852 metre derinliğe indi. Bir operatör robotun kollarını yönlendiriyor ve dokunsal geri bildirim alıyor; bu da zaman zaman hassas olan sualtı nesnelerinin dikkatle tutulmasına olanak tanıyor. Böylece insan becerisi, operatör risk altına girmeden uzaktan kullanılmış oluyor.
Eğitim verileri çoğaldıkça ve YZ modelleri geliştikçe şirketler, robotların yeteneklerini geliştirmek için Büyük Dil Modelleri’ni ve makine öğrenmesini kullanıyor. Google DeepMind’ın Gemini Robotics modeli, görüntüleri ve talimatları yorumlayıp hareket komutlarına dönüştürmek üzere eğitildi. Birden fazla robot tasarımıyla çalışabiliyor; bu da ayrı kontrol sistemlerine duyulan ihtiyacı azaltıyor ve becerilerin makineler arasında aktarılmasını kolaylaştırıyor. Yine de veri ve YZ tek başına tam çözüm değil.
İnsansı robotlar, 26 Ağustos 2026'da Pekin’deki Ulusal Hızlı Pateni Stadı’nda düzenlenen 2. Dünya İnsansı Robot Oyunları sırasında kick boks maçı yapıyor.
Ticari modeller
Uygulamalar çeşitlendikçe insansı robotiğe yapılan yatırım da artıyor. Teknoloji pazar araştırma firması IDC’ye göre küresel sevkiyatlar 2026'nın ilk yarısında 25.000 robota yaklaştı ve bir önceki yılın aynı dönemine göre %432'den fazla arttı. Pazar bu altı ayda 740 milyon dolar değerindeydi. Hızlı büyümenin süreceği öngörülüyor, zira yüksek fiyatlar şu anda bireysel satın alımları sınırlıyor, ancak zamanla düşerek satın alınabilirliği ve benimsenmeyi artıracak.
Çin bu genişlemeyi hızla ilerletiyor. IDC’ye göre Çinli şirketler bu dönemde küresel sevkiyatların %95'inden fazlasını oluşturdu. Üreticiler arasında AgiBot, Unitree ve UBTECH var. Bu şirketler; bileşen, motor, batarya ve sensör üreten fabrikaların yanı sıra yazılım ve YZ geliştiricilerinden de yararlanıyor. Tedarikçilerin ve üreticilerin yakınlığı tasarımların iyileştirilmesine, üretimin hızlanmasına ve maliyetlerin düşmesine yardımcı oluyor; hükümet desteği ise inovasyon merkezlerini, test tesislerini ve ekipman alımlarını kapsıyor. Çin hükümeti, geçen yıl 140 yerli şirketin 330 insansı robot modeli geliştirdiğini açıkladı.
Küresel sevkiyatlar 2026'nın ilk yarısında 25.000 robota yaklaştı ve bir önceki yılın aynı dönemine göre %432'den fazla arttı.
ABD’de Figure, Agility Robotics ve Boston Dynamics endüstriyel uygulamalara odaklanırken 1X evde kullanıma yöneliyor. Elon Musk’ın Tesla’sı, Optimus insansı robotunu geliştirdi ve robot artık Kaliforniya’nın Fremont kentinde, bir zamanlar Tesla otomobilleri üreten bir fabrika zemininde yüksek hacimli bir üretim hattına girdi. JPMorgan, Tesla’nın kendi öngörüsüne göre 2027 sonundan önce dış müşterilere teslimatlar başlamadan 20.000 adede kadar robot üretilebileceğini belirtti. Henüz bir fiyat etiketi yok, ancak analistler bir Optimus robotunun yaklaşık 20.000 dolara mal olabileceğini düşünüyor; bu da teoride yapılandırılmış iş ortamlarında insan emeği maliyetiyle rekabet edebilir.
Şimdilik şirketler üretim, el becerisi, özerk hareket veya durumsal zekâ gibi farklı alanlarda öne çıkıyor ve sektörde henüz net bir lider yok. Birim maliyet, evlerde yaygın benimsenmenin önünde engel olmaya devam ediyor, ancak maliyetlerin kısa ve orta vadede çarpıcı biçimde düşmesi bekleniyor. Çinli üretici Unitree temel modeli G1'i 13.500 dolardan sunuyor, 1X ise ev yardımı için tasarlanan NEO için 20.000 dolar istiyor. İşletmeler, yapılan iş işletme ve bakım giderlerini karşılıyorsa bu maliyetleri kabul edebilir. Dolayısıyla kurumsal kullanım, konut alanından önce genişleyebilir.
İnsansı YZ robotu “Ameca”, 5 Temmuz 2026'da Cenevre’de Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) Yapay Zekâ İyilik İçin Küresel Zirvesi kapsamında, dünyanın en büyük insansı YZ robotları buluşmasında sergileniyor.
Sara ve Mohammad
Körfez ülkeleri de yerel geliştirme, ortaklıklar ve montaj yoluyla sektöre giriyor. Suudi Arabistan’da QSS, halkla etkileşim için tasarlanmış insansı robotlar Sara ve Mohammad’ı tanıttı. Kasım 2025'te İngiliz şirketi Humanoid, QSS ile beş yıl içinde 10.000'e kadar robot için ön sipariş çerçevesini kapsayan bir ortaklık duyurdu; montaj Riyad’da yapılacak. Bu, montaj, test ve robotları müşterilerin ihtiyaçlarına uyarlama konusunda deneyim kazanma fırsatı sunuyor.
BAE’de Abu Dhabi hükümetine ait K2, insansı robotu SAM’i GITEX 2025'te tanıttı ve robotun perakende uygulamalarında ziyaretçilerle etkileşimini gösterdi. Ancak henüz robot gövdeleri ve bileşenleri için büyük ölçekli yerel üretim kurmuş değil. Körfez’in fırsatı, denemeleri ve ortaklıkları yazılım, eğitim ve bakım alanlarında sürdürülebilir yeteneklere dönüştürmek ve aynı zamanda yerel üretilen bileşenleri artırmak. Robotlara yapılan harcama bir pazar oluşturulmasına yardımcı olur; bölgenin sektördeki payını ise onları geliştirme bilgisi ve becerileri belirleyecek.
İsterseniz bazı terimlerin (ör. “tote” için “plastik kasa” gibi) karşılıklarını değiştirebilirim ya da metni daha akıcı, gazete diline yakın bir üslupla yeniden düzenleyebilirim.
